Thiết bị đóng cắt và lấy điện trong gia đình
Bài học phân biệt công tắc, cầu dao, aptomat với ổ cắm, phích cắm thông qua chức năng, cấu tạo và thông số dòng điện–điện áp định mức.
Hiểu bài
Sau bài học, học sinh mô tả được chức năng, cấu tạo và thông số kĩ thuật của thiết bị đóng cắt, lấy điện trong gia đình.
Thiết bị đóng cắt
Công tắc điện dùng để đóng, cắt điện cho các đồ dùng và thiết bị điện trong gia đình. Công tắc thường gồm nút bật, tắt; vỏ; và các cực nối điện. Các cực nối điện thường làm bằng đồng, còn nút bật, tắt và vỏ làm bằng vật liệu cách điện, thường là nhựa.
Cầu dao đóng hoặc cắt điện cho toàn bộ hay một phần mạng điện trong nhà. Cầu dao kết hợp với cầu chì để bảo vệ và thường được dùng khi kiểm tra, lắp đặt hoặc sửa chữa mạng điện. Thông tin dòng điện và điện áp định mức được ghi trên tay cầm, chẳng hạn 16 A – 600 V hoặc 60 A – 600 V.
Aptomat tự động cắt mạch khi xảy ra ngắn mạch hoặc quá tải. Aptomat một pha thường gồm cần đóng cắt, vỏ và các cực nối điện. Thông số định mức được ghi trên vỏ, ví dụ 30 A – 240 V hoặc 25 A – 400 V.
Sơ đồ aptomat một pha màu xám, có các nhãn 1, 2, 3 chỉ cần đóng cắt, vỏ và các cực nối điện; trên cần có chữ OFF và 30A. SGK trang 7
Thiết bị lấy điện
Ổ cắm điện lấy điện cho quạt điện, nồi cơm điện, bàn là điện và các đồ dùng khác. Ổ cắm thường gồm các cực tiếp điện và vỏ; thông số có thể là 10 A – 220 V hoặc 16 A – 250 V.
Phích cắm điện cắm vào ổ cắm để lấy điện cấp cho đồ dùng điện. Hai bộ phận chính là các chốt (chấu) tiếp điện và vỏ. Một thông số ví dụ là 15 A – 220 V.
Thực hành: Mô tả cấu tạo, đọc thông số kĩ thuật của một công tắc, aptomat, ổ cắm hoặc phích cắm điện. Vận dụng: Liệt kê tên và chức năng của các thiết bị đóng cắt, lấy điện tại một số khu vực trong nhà.