Thiết kế mạng điện trong nhà

Môn: Công nghệKhối: Lớp 9Nguồn: 4 trang sáchCập nhật: 23/07/2026

Tóm tắt: Bài 5 (Mạng điện trong nhà) trình bày cách đọc hai loại sơ đồ, quy trình thiết kế từ xác định nhiệm vụ tới vẽ sơ đồ nguyên lí/lắp đặt, và áp dụng qua bài tập thiết kế.

Đọc trong sách

Nội dung bài học

Sau bài học này, em sẽ: Thiết kế được sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.

Quan sát Hình 3.1 và cho biết: Mạng điện trong nhà gồm có những thiết bị nào?

I. Mạng điện trong nhà

Mạng điện trong nhà thường có điện áp 220 V, nhận điện năng từ mạng phần phối để cung cấp điện cho các đồ dùng điện trong gia đình qua hệ thống dây pha, dây trung tính và công tắc điện.

Sơ đồ mạng điện trong nhà là bản vẽ thiết kế; trong đó các thiết bị được thể hiện bằng ký hiệu và nối với nhau bằng dây dẫn.

Có hai loại sơ đồ: sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.

1. Sơ đồ nguyên lí

Sơ đồ nguyên lí thể hiện mối liên hệ điện giữa các thiết bị, dùng để nghiên cứu nguyên lí làm việc và là cơ sở để thiết kế sơ đồ lắp đặt.

2. Sơ đồ lắp đặt

Sơ đồ lắp đặt cho biết vị trí và cách lắp đặt thiết bị, được dùng để dự trù vật liệu, lắp đặt, sửa chữa và xác định số lượng thiết bị.

II. Thiết kế sơ đồ mạng điện trong nhà

1. Thiết kế sơ đồ nguyên lí

Thiết kế sơ đồ nguyên lí là quá trình tạo bản vẽ mô tả cách kết nối thiết bị và đồ dùng điện với nguồn cấp điện.

Bước 1: Xác định nhiệm vụ thiết kế

  • Đặc điểm đồ dùng điện của mạng điện.
  • Phạm vi mạng điện: số lượng phòng và khu vực cần điện.
  • Kết quả: bản mô tả chung về mạng điện cần thiết kế.

2. Xác định thiết bị, đồ dùng điện và mối liên hệ

  • Xác định số lượng thiết bị và đồ dùng điện.
  • Xác định công suất thiết bị để thiết lập cơ sở tính toán.

3. Thiết kế sơ đồ nguyên lí

  • Vẽ các thiết bị và đường nối thể hiện mối liên hệ điện.
  • Kết quả: bản vẽ sơ đồ nguyên lí mạng điện.
  • Lưu ý: mạch nguồn thường đặt ngang; thiết bị đóng cắt, bảo vệ, lấy điện ở bên trái; công tắc vẽ ở trạng thái ngắt.

2. Thiết kế sơ đồ lắp đặt

  • Nghiên cứu sơ đồ nguyên lí.
  • Xác định vị trí lắp đặt thiết bị và đồ dùng điện.
  • Xác định cách nối dây theo mạch.
  • Vẽ đường dây nguồn và đường nối.

Ví dụ: thiết kế sơ đồ lắp đặt cho mạch công tắc điều khiển bóng đèn.

LUYỆN TẬP

Thiết kế sơ đồ nguyên lí và lắp đặt gồm: nguồn điện, aptomat, công tắc hai cực và bóng đèn; công tắc điều khiển bật tắt bóng đèn và aptomat bảo vệ mạng điện.

Gợi ý học bài

Được biên soạn

Học sinh nên đọc hình gốc rồi tách: (1) xác định mục tiêu chức năng mạng điện, (2) vẽ sơ đồ nguyên lí để kiểm tra mối liên hệ điện, (3) chuyển sang sơ đồ lắp đặt đúng vị trí thực tế trước khi thi công.

Kiến thức cần nhớ

  • mạng điện trong nhà
  • sơ đồ nguyên lí
  • sơ đồ lắp đặt
  • thiết kế mạch

Từ vựng

mạng phần phối
Nguồn cấp điện chung cung cấp cho tòa nhà hoặc khu vực sinh hoạt.
dây trung tính
Dây dẫn về về tham chiếu/chia sẻ trở về nguồn trong mạch điện.
vị trí lắp đặt
Vị trí thực tế của thiết bị trên không gian sử dụng, ảnh hưởng đến cách nối dây.

Tự kiểm tra

Trong sách này, điện áp thường dùng cho mạng điện trong nhà là bao nhiêu volt?

220 V.

Sơ đồ nào dùng để mô tả mối liên hệ giữa thiết bị và đồ dùng điện theo nguyên lý hoạt động?

Sơ đồ nguyên lí.

Mạch nguồn trong sơ đồ nguyên lí thường được đặt như thế nào?

Thường đặt ngang.

Hạn chế bài học

  • Các nhãn trong bảng ký hiệu thiết bị có nhiều phần là hình/biểu tượng chưa đọc đủ chữ trong OCR.

Nguồn: Công nghệ 9 - Trải nghiệm nghề nghiệp Mô đun Lắp đặt mạng điện trong nhàTrang 15-18

Chỉ hiển thị nội dung ở cấp độ bài học.
Không tách theo từng phần trang sách.