Thiết kế mạng điện trong nhà
Bài phân biệt sơ đồ nguyên lí với sơ đồ lắp đặt và trình bày trình tự xác định yêu cầu, thiết bị, quan hệ điện, vị trí thực tế và đường dây.
Hiểu bài
Sau bài học, học sinh thiết kế được sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà.
Mạng điện trong nhà thường có điện áp 220 V, nhận điện năng từ mạng phân phối và cấp điện cho đồ dùng qua dây pha, dây trung tính và công tơ điện. Sơ đồ mạng điện là bản vẽ thiết kế, trong đó thiết bị được thể hiện bằng kí hiệu và nối với nhau bằng dây dẫn. Có hai loại: sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt.
Một số kí hiệu dùng cho sơ đồ mạng điện trong nhà SGK trang 14
Hai loại sơ đồ
Sơ đồ nguyên lí thể hiện mối liên hệ điện giữa các thiết bị. Nó được dùng để nghiên cứu nguyên lí làm việc và làm cơ sở thiết kế sơ đồ lắp đặt.
Sơ đồ lắp đặt biểu thị rõ vị trí và cách lắp đặt thiết bị, đồ dùng điện. Nó được dùng để dự trù vật liệu, phục vụ lắp đặt, sửa chữa và xác định số lượng thiết bị trong mạng điện.
Thiết kế sơ đồ
Khi thiết kế sơ đồ nguyên lí, trước hết mô tả yêu cầu của mạng điện; xác định thiết bị, đồ dùng điện và mối liên hệ giữa chúng; sau đó vẽ các kí hiệu và đường nối. Mạch nguồn thường đặt ngang; thiết bị đóng cắt, bảo vệ và lấy điện được bố trí bên trái thiết bị điện; công tắc được vẽ ở trạng thái ngắt mạch.
Khi thiết kế sơ đồ lắp đặt, nghiên cứu sơ đồ nguyên lí, xác định vị trí thực tế của thiết bị và đồ dùng điện, chọn phương án nối dây, rồi vẽ đường dây nguồn cùng các dây kết nối. Kết quả là bản vẽ thể hiện vị trí và cách nối theo thực tế.
Luyện tập: Thiết kế sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt gồm nguồn điện, aptomat, công tắc hai cực và bóng đèn; công tắc bật, tắt đèn, aptomat bảo vệ mạng điện. Vận dụng: Thiết kế mạng có một aptomat bảo vệ chung, một ổ cắm và hai đèn sợi đốt sáng luân phiên nhờ công tắc ba cực.
