Khoan dung
Tóm tắt: Bài học tập trung vào vai trò của lòng khoan dung trong giao tiếp và ứng xử xã hội; học sinh cần xác định hành vi khoan dung là biết lắng nghe, thừa nhận sai sót và tôn trọng khác biệt, đồng thời phân biệt với thứ hời hợt hay xuết thả. Các hoạt động luyện tập dùng để chuyển từ nhận thức sang thái độ và hành vi.
Đọc trong sáchNội dung bài học
Bài 2 KHOAN DUNG
Do gây tai nạn nghiêm trọng trong một lần ngủ gật khi đang lái xe khách, anh H phải chấp hành hình phạt tù. Sau khi chấp hành hình phạt, trở về nhà, anh thường lủi thủ một mình, không dám giao tiếp với ai vì ngại bị phân biệt, kì thị. Thấy vậy, T rất thương anh vì trước kia, anh rất vui vẻ, hoà đồng với mọi người. T bàn với các bạn trong xóm tìm cách để gần gũi, động viên, chia sẻ, giúp anh vượt qua được mặc cảm, nhanh chóng hoà nhập với cộng đồng.
a) Dựa vào biểu hiện của lòng khoan dung, em có nhận xét gì về lời nói, việc làm của các chủ thể trong những hình ảnh và trường hợp trên? b) Em có lời khuyên gì đối với những chủ thể thiếu khoan dung trong những hình ảnh và trường hợp trên? c) Theo em, để có lòng khoan dung, chúng ta cần làm gì?
- Khoan dung là rộng lòng tha thứ: Biểu hiện của khoan dung là tha thứ cho chính mình và người khác khi đã biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt của người khác, không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
- Người có lòng khoan dung sẽ được mọi người yêu mến, tin cậy. Người được tha thứ sẽ có cơ hội sửa chữa lỗi lầm để trở thành người tốt. Nhờ có lòng khoan dung, mối quan hệ giữa người với người sẽ tốt đẹp hơn.
LUYỆN TẬP
-
Em hãy tìm những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ, danh ngôn về lòng khoan dung, từ đó xác định biểu hiện, ý nghĩa và rút ra bài học về lòng khoan dung.
-
Em đồng tình/ không đồng tình với ý kiến nào dưới đây về lòng khoan dung? Vì sao? a) Khoan dung là bỏ qua mọi lỗi lầm của người khác. b) Không biết tha thứ cho bản thân mình là không khoan dung. c) Khoan dung là phải quyết liệt phê phán tất cả những người mắc sai lầm. d) Khoan dung là chấp nhận mọi sở thích, thói quen của người khác.
-
Từ câu danh ngôn dưới đây, em hãy viết một đoạn văn về tác hại của sự thiếu khoan dung trong cuộc sống:
"Không khoan dung cũng là một hình thức bạo lực và là trở ngại cho sự phát triển của một tinh thần dân chủ thực sự" (Mahatma Gandhi).
- Em hãy đọc các tình huống sau để trả lời câu hỏi: a) D luôn cảm thấy day dứt vì đã mắc lỗi với ông nội. Bây giờ, ông đã mất, D càng cảm thấy ân hận vì không còn cơ hội để nhận lỗi với ông nữa. b) Q nói với thầy giáo rằng P làm hỏng thiết bị phòng thí nghiệm. Sau khi nói sai, Q muốn xin lỗi P nhưng P còn băn khoăn. c) K rủ T tham gia một nhóm có bạn bình luận khiếm nhã về trang phục, hình dáng và đời tư của người khác.
a) Em hãy nêu một số tình huống thường gặp trong cuộc sống đòi hỏi lòng khoan dung và đưa ra cách ứng xử theo các không gian: Gia đình, Nhà trường, Xã hội.
VẬN DỤNG
- Em hãy thiết kế một sản phẩm (bức tranh, thông điệp, tiểu phẩm, đoạn thơ,...) về vai trò của lòng khoan dung trong cuộc sống và chia sẻ ý nghĩa của sản phẩm đó.
- Em hãy viết một bức thư gửi tới người mà em cảm thấy ân hận khi đã từng ứng xử thiếu khoan dung với họ.
Gợi ý học bài
Được biên soạnGiáo viên có thể tách bài thành ba giai đoạn: (1) phân tích tình huống thực tế về lỗi lầm và tha thứ, (2) nhận diện sai lệch trong suy nghĩ "đúng-sai" của học sinh, (3) luyện tập kỹ năng phản hồi tích cực. Nhấn mạnh rằng khoan dung không phải là bỏ qua sai trái, mà là biết sửa sai đúng chỗ và tôn trọng phẩm giá của người khác.
Kiến thức cần nhớ
- Khoan dung
- Tha thứ
- Tha thứ bản thân
- Lắng nghe
- Phê phán thiếu khoan dung
Từ vựng
- Khoan dung
- Rộng lòng tha thứ, tôn trọng sự khác biệt và không cố chấp, hẹp hòi.
- Biểu hiện thiếu khoan dung
- Bị chi phối bởi định kiến, thù hận, đòi trừng phạt hoặc đẩy trách nhiệm cho người khác.
- Án hận
- Cảm giác day dứt về hành vi sai lầm trước đó; là cơ hội để sửa sai qua hành động đúng.
Tự kiểm tra
Khoan dung khác gì với việc bỏ qua lỗi lầm vô điều kiện?
Khoan dung vẫn đòi hỏi trách nhiệm và sự sửa chữa; không phải làm ngơ trước hậu quả.
Tại sao được cho là không khoan dung có thể làm tổn hại quan hệ xã hội?
Vì nó gây mặc cảm, cô lập, xung đột và làm mất cơ hội tái hòa nhập.
Hạn chế bài học
- Đầu vào có hai bản OCR khác nhau với một số khác biệt chữ, đã ưu tiên nội dung tương ứng nhất nghĩa gốc.