Khách quan và công bằng
Tóm tắt: Bài 4 xây dựng năng lực phê phán thiên vị trong đánh giá và hành vi xã hội. Học sinh được giới thiệu tiêu chí của tính khách quan, công bằng và cách vận hành trong trường học, cộng đồng, xã hội.
Đọc trong sáchNội dung bài học
Bài 4 KHÁCH QUAN VÀ CÔNG BẰNG
MỤC TIÊU:
- Nhận biết những biểu hiện khách quan, công bằng.
- Hiểu ý nghĩa của khách quan, công bằng.
- Thể hiện thái độ khách quan, công bằng trong cuộc sống hằng ngày.
- Phê phán biểu hiện không khách quan, không công bằng.
MỞ ĐẦU Trong xã hội, mỗi cá nhân, mỗi nhóm người có nhu cầu và lợi ích khác nhau. Để đảm bảo lợi ích chính đáng và giải quyết hài hòa quan hệ, cần có sự khách quan, công bằng trong đánh giá và ứng xử.
KHÁM PHÁ
-
Khách quan là nhìn nhận sự vật, sự việc, con người một cách thực tế, chính xác, không thiên vị hay thành kiến, dựa trên chứng cứ và dữ liệu xác đáng.
-
Công bằng là bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ, có cơ hội như nhau; người yếu thế được tạo điều kiện phù hợp để tiếp cận cơ hội.
-
Ý nghĩa: giúp nhìn nhận đúng bản chất, ra quyết định chính xác; giảm oan sai; xây dựng xã hội văn minh.
LUYỆN TẬP
- Trong các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ nào nói về sự khách quan, công bằng? Tại sao?
- Em hãy nêu một số tình huống và đề xuất cách xử lý công bằng.
- Em hãy viết một đoạn văn từ quan niệm “Không có sự khách quan và công bằng, không thể có niềm tin và sự đồng lòng của mọi người”.
- Em hãy đọc trường hợp:
- H được chấp thuận học tại trường phổ thông nội trú nhờ chính sách ưu đãi cho học sinh dân tộc thiểu số.
- Một số trường hợp thiếu công bằng trong giao tiếp và đánh giá.
- Em có nhận xét và đề xuất cách hành xử.
Gợi ý học bài
Được biên soạnGiải thích cho học sinh cách phân biệt giữa thiên vị, thành kiến và tiêu chí công bằng. Dùng tình huống ở lớp (chấm bài, chia việc, cho điểm nhóm) để luyện rèn phản ứng trung thực, nhất là khi có áp lực của bạn bè.
Kiến thức cần nhớ
- Khách quan
- Công bằng
- Thiên vị
- Định kiến
- Tính công bằng xã hội
Từ vựng
- Khách quan
- Nhìn nhận và đánh giá dựa trên sự thật, dữ liệu, không thiên vị.
- Công bằng
- Mọi người được đối xử công bằng với cơ hội phù hợp, kể cả khi có khác biệt hoàn cảnh.
- Không công bằng
- Thiên vị, áp đặt thành kiến hoặc ưu ái người quen làm tổn thương quyền lợi chính đáng.
Tự kiểm tra
Hai hành vi nào cho thấy thiếu khách quan?
Phán xét theo cảm tình, suy đoán không có căn cứ, định kiến trước khi biết sự thật.
Ví dụ một biểu hiện công bằng trong lớp học?
Chia công việc và đánh giá theo tiêu chí rõ ràng, áp dụng cho tất cả học sinh.
Hạn chế bài học
- Nhiều bảng trong sách bị cắt khung khi OCR, một số nội dung bảng rất ngắn được tóm tắt theo ngữ cảnh nguyên văn.