Năng lượng nhiệt và nội năng
Nội năng là tổng động năng và thế năng vi mô; làm nóng thường khiến hạt chuyển động nhanh hơn và nội năng tăng.
Hiểu bài
Các phân tử, nguyên tử cấu tạo nên vật chuyển động hỗn loạn không ngừng nên có động năng; giữa chúng có lực tương tác nên còn có thế năng. Nội năng của vật là tổng động năng và thế năng của các phân tử cấu tạo nên vật.
Thí nghiệm Brown cho thấy các hạt phấn hoa trong nước chuyển động không ngừng theo nhiều hướng. Nguyên nhân là các phân tử nước chuyển động hỗn loạn, liên tục va chạm vào hạt phấn hoa. Khi nhiệt độ tăng, các phân tử chuyển động nhanh hơn và động năng trung bình tăng.
Khi một vật được làm nóng, các phân tử, nguyên tử chuyển động nhanh hơn và nội năng của vật tăng. Nội năng có thể thay đổi bằng truyền nhiệt hoặc thực hiện công. Ví dụ, xoa hai bàn tay làm tay nóng lên là trường hợp công cơ học làm thay đổi nội năng; đặt vật nóng tiếp xúc vật lạnh tạo quá trình truyền năng lượng nhiệt.
Mô hình chuyển động của các hạt cấu tạo khi vật được làm nóng SGK trang 105