Cân bằng tự nhiên

Hiểu bài

Cân bằng tự nhiên là trạng thái tương đối ổn định của các cấp tổ chức sống nhờ khả năng tự điều chỉnh. Quần thể có thể điều chỉnh khi số cá thể tăng quá cao hoặc giảm quá thấp để trở về mức phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống.

Đồ thị số lượng cá thể theo thời gian, có đường cong tăng rồi dao động quanh mức cân bằng; trên hình có các chú thích quần thể tự điều chỉnh tăng hoặc giảm số lượng. SGK trang 188

Trong quần xã, số lượng cá thể của một quần thể có thể bị quần thể khác khống chế ở mức nhất định và ngược lại; hiện tượng đó là khống chế sinh học. Sự phân tầng thực vật và các quan hệ dinh dưỡng giúp các loài khai thác nguồn sống khác nhau.

Khả năng tự điều chỉnh có giới hạn. Phá rừng, săn bắt động vật hoang dã, khai thác tài nguyên quá mức và ô nhiễm có thể làm hệ sinh thái mất cân bằng, suy thoái và khó phục hồi.