Khái niệm văn minh. Một số nền văn minh phương Đông thời cổ – trung đại

Hiểu bài

Khái niệm văn minh và các nền văn minh phương Đông

Văn hoá là tổng thể các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo, tạo nên đặc tính và bản sắc của một xã hội hoặc nhóm người. Văn hoá xuất hiện cùng loài người; còn văn minh gắn với giai đoạn phát triển cao của xã hội và những tiến bộ giúp cải thiện đời sống. Một số niên đại được nêu: Ai Cập cổ đại khoảng năm 3200–30 TCN; Lưỡng Hà cổ đại từ khoảng cuối thiên niên kỉ IV TCN đến giữa thiên niên kỉ I TCN; Ấn Độ cổ–trung đại từ giữa thiên niên kỉ III TCN đến năm 1857; Trung Hoa cổ–trung đại khoảng thế kỉ XXI TCN đến năm 1911.

Văn minh Ai Cập hình thành bên sông Nin. Khoảng hơn 3 000 năm TCN, người Ai Cập sáng tạo chữ tượng hình; chữ viết giúp lưu lại tư liệu về lịch sử, văn học, thiên văn và toán học. Cung điện, đền thờ và kim tự tháp là các loại hình kiến trúc tiêu biểu. Văn minh Trung Hoa để lại nhiều thể chế và giá trị văn hoá lâu bền; bài học yêu cầu nhận diện thành tựu và giải thích ảnh hưởng của văn minh Ấn Độ, Trung Hoa đối với thế giới và Việt Nam.