Sự xác lập và phát triển của chủ nghĩa tư bản

Hiểu bài

Sự xác lập và mở rộng

Từ thập kỉ 60 của thế kỉ XVIII, cách mạng công nghiệp bắt đầu ở Anh rồi lan sang Pháp, Đức, tạo chuyển biến lớn về kinh tế – xã hội và khẳng định thắng lợi của chủ nghĩa tư bản. Trong các thập kỉ 60 – 70 của thế kỉ XIX, những cuộc cách mạng tư sản dưới các hình thức như thống nhất I-ta-li-a và thống nhất Đức tiếp tục đưa tới sự xác lập chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và Bắc Mỹ.

Các nước đế quốc đồng thời mở rộng xâm lược, thiết lập thuộc địa tại châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh. Đến năm 1914, thuộc địa Anh rộng khoảng 33 triệu km², có 400 triệu người, tương đương một phần tư diện tích và dân số thế giới.

Bản đồ Mỹ La-tinh tô màu các thuộc địa cũ của Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Anh, Pháp và Hà Lan, kèm năm giành độc lập của từng nước. SGK trang 14

Tiềm năng và thách thức

Chủ nghĩa tư bản hiện đại có khả năng phát triển lực lượng sản xuất nhưng vẫn đối mặt với bất an xã hội, phân biệt chủng tộc và bất bình đẳng giàu nghèo. Phong trào “Chiếm lấy phố Uôn” năm 2011 nêu vấn đề một nhóm 1% giàu có sở hữu khối tài sản tương đương 99% dân số và đã lan sang nhiều nước tư bản.