Bài 10. Triều Trần xây dựng đất nước và kháng chiến chống quân Mông – Nguy ên xâm lược
Nhà Trần xây dựng bộ máy, phát triển giáo dục và ba lần chống xâm lược, tiêu biểu là Bạch Đằng năm 1288.
Hiểu bài
Triều Trần xây dựng và bảo vệ đất nước
Nhà Trần tổ chức bộ máy nhà nước chặt chẽ. Các vua thường nhường ngôi sớm cho con, xưng Thượng hoàng và cùng vua quản lí đất nước. Giáo dục, khoa cử đào tạo nhiều nhân tài như Nguyễn Hiền, Mạc Đĩnh Chi và Chu Văn An. Các câu chuyện về Trần Nhân Tông cho thấy yêu cầu nghiêm túc trong việc trị nước.
Trong kháng chiến chống quân Mông – Nguyên, quân dân nhà Trần phát huy tinh thần đoàn kết và tài chỉ huy của Trần Quốc Tuấn. Năm 1288, quân Trần bố trí bãi cọc ngầm trên sông Bạch Đằng, nhử quân Nguyên vào trận địa khi thuỷ triều lên. Khi nước rút, quân mai phục từ hai bờ tiến công, thuyền giặc vướng cọc, vỡ và đắm; Ô Mã Nhi bị bắt.
Lược đồ chiến thắng Bạch Đằng (1288), với mũi tên chỉ đường rút, đường tiến công, quân mai phục và bãi cọc ngầm trên sông. SGK trang 50