Quá trình nội sinh và quá trình ngoại sinh. Hiện tượng tạo núi
Tóm tắt
Nội sinh tạo và nâng địa hình; ngoại sinh phá huỷ, vận chuyển, bồi tụ, cùng nhau làm bề mặt Trái Đất luôn biến đổi.
Hiểu bài
Nội sinh, ngoại sinh và tạo núi
Quá trình nội sinh bắt nguồn từ bên trong Trái Đất, làm nâng, hạ, uốn nếp hoặc đứt gãy các lớp đá và tạo địa hình lớn. Quá trình ngoại sinh diễn ra trên bề mặt do nước, gió, nhiệt độ và sinh vật, làm phá huỷ, vận chuyển, bồi tụ vật liệu và hạ thấp địa hình. Khi các mảng xô vào nhau, đất đá ở ranh giới bị dồn ép, uốn lên thành núi; đứt gãy cũng có thể tạo đường cho vật chất nóng chảy phun lên. Nội sinh và ngoại sinh tác động đồng thời: nội sinh nâng địa hình, ngoại sinh bào mòn và biến đổi hình dạng núi.