Đất nước buổi đầu độc lập (939 – 967)
Nhà Ngô mở đầu nền tự chủ; Đinh Bộ Lĩnh chấm dứt cát cứ 12 sứ quân và thống nhất đất nước.
Hiểu bài
Đất nước buổi đầu độc lập
Sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938, Ngô Quyền xây dựng chính quyền độc lập. Ông bỏ chức Tiết độ sứ, xưng Vương và tổ chức bộ máy còn đơn giản với vua, quan văn, quan võ cùng các tướng trấn giữ những châu quan trọng. Quyết định này thể hiện ý thức tự chủ, mở đầu thời kì độc lập lâu dài của dân tộc.
Năm 944, Ngô Quyền mất, chính quyền nhà Ngô nhanh chóng suy yếu. Các hào trưởng địa phương nổi lên chiếm giữ từng vùng; đến năm 965, nhà Ngô tan rã và đất nước rơi vào tình trạng cát cứ của 12 sứ quân. Đinh Bộ Lĩnh, được nhân dân ủng hộ, lần lượt đánh bại các sứ quân. Trong hai năm 966–967, ông kết hợp biện pháp quân sự và mềm dẻo, chấm dứt cát cứ, thống nhất đất nước, tạo điều kiện thành lập nhà Đinh.
Lược đồ cát cứ của 12 sứ quân ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, ghi các tên như Hồi Hồ, Phong Châu, Đường Lâm, Tiên Du và Bố Hải Khẩu. SGK trang 47