Vương quốc Chăm-pa và vùng đất Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI

Hiểu bài

Chăm-pa và vùng đất Nam Bộ

Từ đầu thế kỉ X, Vương quốc Chăm-pa ở miền Trung phát triển rực rỡ dưới Vương triều Vi-giay-a. Giai đoạn 988–1220, Chăm-pa gặp khó khăn do chiến tranh với Chân Lạp và xung đột với Đại Việt. Từ 1220 đến 1353 là thời kì thịnh đạt; vương quốc củng cố chính quyền, mở rộng và thống nhất lãnh thổ. Từ cuối thế kỉ XIV đến năm 1471, Vi-giay-a khủng hoảng rồi sụp đổ; sau 1471, lãnh thổ Chăm-pa thu hẹp và chia thành nhiều tiểu quốc.

Chăm-pa nằm trên tuyến hàng hải và từng là điểm dừng của thương nhân, nhà thám hiểm. Kinh tế có nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương cảng. Văn hoá Chăm-pa thể hiện qua tôn giáo, chữ viết, điêu khắc và hệ thống tháp như Pô-na-ga, Pô Klong Ga-rai. Ở Nam Bộ, sau Phù Nam, vùng đất thuộc phạm vi quản lí của Chân Lạp; điều kiện ngập mặn và biến đổi tự nhiên làm dân cư thưa vắng trong nhiều thế kỉ, trước khi các nhóm cư dân đến khai khẩn.

Lược đồ Vương quốc Chăm-pa với hai mảng màu giai đoạn khác nhau, các kinh đô In-đra-pu-ra và Vi-giay-a, cùng Biển Đông, Lào, Cam-pu-chia và quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. SGK trang 92