Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884
Từ 1858 đến 1884, nhân dân kiên cường chống Pháp trong khi triều đình từng bước đầu hàng; các đề nghị cải cách không được thực hiện đáng kể.
Hiểu bài
Kháng chiến chống Pháp, 1858—1884
Ngày 1-9-1858, liên quân Pháp—Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng. Quân dân dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương kháng cự, bước đầu làm thất bại kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh”. Năm 1859, Pháp đánh Gia Định; phong trào nhân dân tiếp tục, tiêu biểu có Nguyễn Trung Trực. Triều Nguyễn lần lượt kí các hiệp ước nhượng bộ.
Năm 1882, Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai; Hoàng Diệu tuẫn tiết, quân dân tiếp tục chiến đấu và giành chiến thắng Cầu Giấy. Sau khi Pháp tấn công Thuận An, triều đình kí Hiệp ước Hác-măng rồi Pa-tơ-nốt năm 1884, chấp nhận quyền bảo hộ. Cùng thời gian đó, Nguyễn Trường Tộ và nhiều sĩ phu đề nghị cải cách nhưng phần lớn không được thực hiện.