Công cuộc khai phá vùng đất phía Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII
Trong các thế kỉ XVI—XVIII, khai hoang và tổ chức hành chính mở rộng vùng cư trú, sản xuất và lãnh thổ Đại Việt về phía Nam.
Hiểu bài
Khai phá vùng đất phía Nam
Từ khi Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hoá, quá trình tổ chức khai phá và xác lập đơn vị hành chính ở phía Nam được đẩy mạnh. Các mốc tiêu biểu gồm việc lập phủ Phú Yên năm 1611, dinh Thái Khang năm 1653, trấn Thuận Thành rồi phủ Bình Thuận năm 1693, và phủ Gia Định năm 1698. Cộng đồng cư dân cùng khai hoang, mở làng xóm và phát triển sản xuất.
Đến cuối thế kỉ XVIII, chúa Nguyễn làm chủ vùng rộng lớn từ phía nam dải Hoành Sơn đến mũi Cà Mau, gồm cả các đảo và quần đảo ở Biển Đông và vịnh Thái Lan. Công cuộc này mở rộng không gian sinh sống, sản xuất và phạm vi lãnh thổ.
Sơ đồ thời gian công cuộc khai phá vùng đất phía Nam với các mốc 1558, 1611, 1653, 1693, 1698, 1757 và các ô nêu Nguyễn Hoàng, Phú Yên, Thái Khang, Trấn Thuận Thành, Gia Định. SGK trang 30