Tranh in bản dập

Hiểu bài

Yêu cầu cần đạt

Biết đặc điểm của kĩ thuật và tranh in bản dập; hiểu và sử dụng kĩ thuật dập trong thực hành, sáng tạo một sản phẩm đơn giản; biết trân trọng và giới thiệu vẻ đẹp của tranh in bản dập.

Bản dập ghi lại những nét chính của một bản chạm khắc về bố cục, hình vẽ và độ nông–sâu. Người thực hiện đặt giấy mỏng như giấy dó, giấy bản hoặc giấy xuyến lên bề mặt bản chạm khắc bằng đá, gỗ hay đồng, rồi dùng màu xoa và dập lên giấy. Hoạ sĩ, nhà nghiên cứu và nhà khảo cổ dùng bản dập để ghi lại văn tự, hoa văn hoặc hình trang trí trên trống đồng, bia đá, đồ thờ và công trình kiến trúc cổ.

Kĩ thuật dập màu

Giấy mềm, dai và thấm mực được đặt lên bề mặt bản khắc bằng đá, gỗ hoặc kim loại, sau đó màu bột hay mực dập được tác động lên mặt giấy. Phương pháp này phù hợp với hình khắc chìm và chạm nổi thấp. Bản dập màu có thể phản ánh khá chính xác hiện trạng bề mặt trang trí, đồng thời vẫn tạo sự mềm mại giữa các khối nổi và chìm.

Kĩ thuật chà xát

Đặt giấy lên một vật có hình hoặc bề mặt gồ ghề, nhám, chẳng hạn vân gỗ hay vải toan. Chà bút chì, màu sáp hoặc phấn màu cho tới khi đặc điểm bề mặt của vật bên dưới hiện rõ trên giấy.

Thảo luận và vận dụng

Khi nhận xét sản phẩm, trao đổi về ý tưởng, vật liệu, mức độ sẵn có của vật liệu, sự phù hợp của kĩ thuật và sự khác nhau giữa các bề mặt in. Để thực hành: tìm ý tưởng; chọn hình mẫu từ thiên nhiên hoặc cuộc sống; đặt giấy lên hình cần in rồi chà nhẹ bằng bút chì, màu sáp, hoặc dùng dập màu, lăn màu; cuối cùng kết hợp phương pháp in hay cắt dán các chi tiết đã in để tạo sản phẩm thể hiện ý tưởng.