Nghệ thuật kiến trúc

Hiểu bài

Khái lược về nghệ thuật kiến trúc

Kiến trúc là nghệ thuật tổ chức không gian nhằm thỏa mãn những nhu cầu sinh hoạt vật chất và tinh thần của con người, phù hợp với các điều kiện kinh tế và xã hội. Công trình kiến trúc là sự tổng hòa tri thức của nhiều ngành khoa học và nghệ thuật; vừa phải đáp ứng nhu cầu sử dụng, vừa gắn bó hài hòa với môi trường và cảnh quan. So với hội họa, điêu khắc và một số loại hình nghệ thuật khác, tác phẩm kiến trúc có tính ứng dụng cao.

Ngành kiến trúc không chỉ thiết kế công trình mà còn gồm thiết kế cảnh quan, quy hoạch và nội thất. Thiết kế công trình tổ chức mặt bằng công năng, hình khối, kết cấu cùng các hệ thống điện, chiếu sáng, cấp thoát nước, điều hòa và thông gió. Thiết kế cảnh quan tổ chức môi trường nghỉ ngơi, giải trí và sinh thái bên ngoài công trình. Thiết kế quy hoạch tổ chức không gian đô thị hoặc điểm dân cư nông thôn. Thiết kế nội thất phân chia, sắp xếp, trang trí và chiếu sáng không gian bên trong.

Đặc điểm và giá trị

Mỗi công trình có công năng riêng: bệnh viện phục vụ khám chữa bệnh, sân vận động phục vụ thi đấu thể thao, nhà máy phục vụ làm việc và sản xuất, còn trường học phục vụ học tập và nghiên cứu. Kiến trúc phải tạo sự tiện nghi, thuận tiện cho người sử dụng. Bên cạnh công năng, công trình cần có tính thẩm mĩ thể hiện qua bố cục, mảng khối, đường nét, màu sắc, vật liệu và sự hài hòa với cảnh quan.

Thẩm mĩ kiến trúc còn phản ánh cá tính và tư tưởng của người thiết kế. Kiến trúc cũng mang giá trị văn hóa vì khí hậu, văn hóa và xã hội của mỗi vùng tạo nên bản sắc riêng. Ở vùng nóng khô, nhà thường có tường và mái dày, cửa sổ nhỏ để ổn định nhiệt độ; tại một số vùng lạnh, nhà có tường dày, mái dốc và kính hai lớp. Công trình còn mang giá trị lịch sử vì phản ánh kinh tế, văn hóa và tư tưởng của thời kì hình thành. Nhà hát Lớn Hà Nội, khởi công năm 1901 và hoàn thành năm 1911, là một minh chứng cho giai đoạn giao thoa văn hóa Đông – Tây.