Thực hành làm tượng chân dung bằng chất liệu đất

Hiểu bài

Nhận biết

Quá trình thực hiện tượng chân dung bằng chất liệu đất có vai trò quyết định đến giá trị thẩm mỹ và tính biểu cảm của tác phẩm. Về cơ bản, tượng chân dung thường trải qua ba giai đoạn: tìm ý tưởng sáng tác chân dung nhân vật; xây dựng phác thảo; thực hiện đắp tượng chân dung bằng chất liệu đất.

• Giai đoạn 1: Tìm ý tưởng sáng tác chân dung nhân vật. Ở bước này, người thực hiện xác định nhân vật dự định làm, thu thập danh tính, đặc điểm, hình ảnh hoặc tài liệu mô tả, rồi phác hoạ bố cục tổng thể trên giấy A4.
• Giai đoạn 2: Xây dựng phác thảo. Ý tưởng được thể hiện bằng hình khối, với chất liệu đất hoặc tương đương, kích thước phù hợp; chiều cao phác thảo thông thường khoảng dưới 10 cm.
• Giai đoạn 3: Thực hiện đắp tượng chân dung bằng chất liệu đất hoặc tương đương. Đây là giai đoạn chuyển ý tưởng từ phác thảo sang kích thước thực tế và hoàn thiện tác phẩm.

Cách xác định trục và chia tỉ lệ

Có hai dạng trục trên tượng chân dung là trục dọc và trục ngang. Trục dọc là các đường thẳng vuông góc với mặt đất, được xác định bằng quả dọi. Trục ngang là các đường thẳng vuông góc với trục dọc, giúp nhận biết chiều trước - sau và hai bên, đồng thời xác định tỉ lệ tương quan giữa các bộ phận trên khuôn mặt.

Vật liệu, dụng cụ và điều kiện thực hành

• Đất sét: nên chọn loại có độ dẻo, độ kết dính và độ mịn phù hợp.
• Dụng cụ: có thể dùng các đồ vật, dụng cụ phù hợp với thao tác đập, gọt, cắt, xén,...
• Không gian thực hành: cần ánh sáng và điều kiện phù hợp để làm việc thuận lợi.
• Cốt tượng: với tượng kích thước lớn, cốt bằng tre, gỗ hoặc sắt giúp nâng đỡ khối đất và giữ tượng khỏi nghiêng, đổ.

Một số hình thức thực hiện

Khi tạo hình phác thảo tượng chân dung từ các khối dạng vuông, người học quan sát hình ảnh nhân vật, phác hoạ chân dung trên giấy A4, chuẩn bị đất sét, xác định kích thước và chia khối đầu, cổ, vai hoặc bệ tượng cho phù hợp.