Thiết kế tranh áp phích

BÀI 2 THIẾT KẾ TRANH ÁP PHÍCH

Yêu cầu cần đạt

• Nhận biết được đặc điểm thiết kế tranh áp phích.
• Vận dụng được một số yếu tố và nguyên lí tạo hình trong thực hành thiết kế tranh áp phích.
• Phân tích và đánh giá được vẻ đẹp, ý nghĩa của tranh áp phích.
• Yêu thích và nhận định được vai trò của tranh áp phích trong đời sống, văn hoá – xã hội.

KHÁM PHÁ

Tranh áp phích được xem như một tài liệu lịch sử cũng như là phương tiện góp phần truyền cảm hứng, khích lệ tinh thần yêu nước, cổ động người dân tham gia, hưởng ứng với những mục tiêu đặt ra trong mỗi giai đoạn, thời kì lịch sử, nhiệm vụ cụ thể,... Tiêu chí quan trọng trong tranh áp phích là hình ảnh và khẩu hiệu dễ nhớ, dễ nhận biết đối với người xem.

Ví dụ: Lê Thiệp và Trọng Sùng, Nhân dân các dân tộc đoàn kết bảo vệ biên giới của tổ quốc Việt Nam, tranh áp phích.

Trong đời sống xã hội, tranh áp phích có thể được trưng bày trong nhà hoặc có thể xuất hiện ở không gian ngoài trời để thu hút sự quan tâm của công chúng về một sự kiện nào đó.

Khó gian xuất hiện của tranh áp phích ở đâu? Vì sao?

Tranh áp phích trưng bày trong nhà(1)

Tranh áp phích trưng bày ngoài trời(2)

Trong nhiều trường hợp, tranh áp phích được số hoá, hiển thị thông qua màn hình được chiếu tại không gian công cộng để tuyên truyền, cổ động cho sự kiện cộng đồng, với sự tham gia của nhiều người.

Tranh áp phích phiên bản điện tử trên màn hình tại không gian công cộng(3)

NHẬN BIẾT

Đặc điểm tạo hình của tranh áp phích

Về cơ bản, tranh áp phích được cấu thành từ các yếu tố tạo hình chính: nét, màu sắc đậm – nhạt, không gian,… Căn cứ các yếu tố này để sắp xếp thành hình ảnh và khẩu hiệu cho phù hợp, tạo hiệu quả thẩm mĩ cao.

Để thiết kế tranh áp phích đạt được mục tiêu tuyên truyền và tính nghệ thuật cần

• Có sự cân đối các yếu tố tạo hình trong tranh, tránh sự tranh chấp giữa hình và chữ.
• Yếu tố màu sắc trong tranh áp phích có sự tương phản tạo điểm nhấn để nêu bật chủ đề trong tranh.
• Cần có sự phân cấp về thông tin chính – phụ để điều chỉnh kích thước hình ảnh, cỡ chữ cho phù hợp.
• Tranh áp phích đẹp cần khoảng trống hợp lý giúp nghỉ mắt và có tính kết nối thông tin giữa hình ảnh với phần chữ.

Yếu tố cơ bản trong tranh áp phích

Chữ

Chữ trong tranh áp phích cần ngắn gọn, súc tích, rõ nghĩa, đi trực tiếp vào vấn đề và dễ nhìn, dễ đọc. Thông thường các họa sĩ sẽ tính toán trước vị trí đặt chữ ở một khoảng trống phù hợp trong tranh. Kiểu chữ được thiết kế phụ thuộc vào nội dung. Ví dụ như: kiểu chữ cứng cáp, vững chãi cho các nội dung mang tính hiệu triệu, đấu tranh; kiểu chữ khoáng đạt, mềm mại cho các ngày hội, ngày lễ; kiểu chữ trang nhã cho các buổi biểu diễn nghệ thuật; kiểu chữ tròn trĩnh đáng yêu đối với trẻ thơ,...

Hình ảnh

Mỗi một hình ảnh trong tranh áp phích cần truyền tải một thông điệp rõ ràng để tránh người xem khó nhận định hoặc nhầm lẫn thông điệp. Hình ảnh sử dụng trong tranh áp phích được hình thành từ ba nguồn chính:

• Hình vẽ bằng tay hoặc sử dụng phần mềm chuyên dụng.
• Ảnh chụp từ thiết bị ghi hình.
• Kết hợp giữa hình vẽ và ảnh chụp.

Màu sắc

Màu sắc trong tranh áp phích được coi là một phương tiện truyền tải thông điệp, thường mang ý nghĩa tượng trưng hơn là để mô tả sự vật, hiện tượng. Ví dụ như: màu lam biểu tượng cho hoà bình; màu đỏ biểu tượng cho niềm tin, chiến thắng. Từ đó tạo nên sức lan toả lớn trong cộng đồng. Tuy nhiên, trong trường hợp sử dụng màu cho áp phích quảng cáo lại cần lưu ý sự liên quan đến nhận diện thương hiệu, sản phẩm. Điều này nhằm tăng sự nhận biết của người dùng với doanh nghiệp và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

EM CÓ BIẾT: Vai trò của tranh áp phích trong đời sống

Đầu thế kỉ 20, trong nền mĩ thuật Việt Nam hiện đại xuất hiện dòng tranh áp phích, thể loại tranh mang nhiều ý nghĩa với nhiệm vụ tuyên truyền, cổ động những chủ trương, chính sách, quan điểm của Đảng và Nhà nước. Ngay từ giai đoạn đầu, những bức tranh áp phích đã mang những giá trị lớn lao, cổ vũ tinh thần yêu nước, khích lệ tinh thần đồng bào, chiến sĩ.

Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ về công nghệ thông tin, nhiều phương tiện truyền thông hiện đại ra đời song tính tuyên truyền và tính nghệ thuật của tranh áp phích vẫn không vì thế mà mất đi. Với ngôn ngữ tạo hình cô đọng, dễ nhìn, dễ hiểu nên thông điệp mà dòng tranh này đưa tới người xem vẫn rất hiệu quả, góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp.

Bố cục trong tranh áp phích

Bố cục trong tranh áp phích cần có sự cân đối hài hoà, căn cứ vào nội dung chủ đề để phân cấp yếu tố chính – phụ rõ ràng.

Dạng bố cục theo nguyên lí cân bằng

• Dạng bố cục theo nguyên lí cân bằng là sự phân bố tỉ lệ lớn – nhỏ của hình, mảng, sự cân bằng về sắc độ nóng – lạnh.

Dạng bố cục theo nguyên lí lặp lại

• Sắp xếp theo nguyên lí lặp lại: các yếu tố hình ảnh (màu, hình) được sử dụng lại hoàn toàn hoặc một phần.

Dạng bố cục theo nguyên lí nhấn mạnh

• Sử dụng để thu hút sự chú ý của người xem vào hình ảnh hoặc thông điệp chính của tranh áp phích.

Dạng bố cục theo nguyên lí hài hoà

• Tạo sự gắn kết bằng cách nhấn mạnh những điểm tương đồng của các phần riêng biệt nhưng có liên quan với nhau.

Sự khác biệt giữa thiết kế tranh áp phích và tranh vẽ

Tiêu chí	Tranh áp phích	Tranh vẽ
Lĩnh vực	Thiết kế đồ hoạ	Hội họa
Phương pháp	Sản xuất hàng loạt	Có tính độc bản
Chi phí	Thấp	Cao
Vật liệu	Có tính phổ thông	Đa dạng
Thời gian sử dụng	Gắn với một thời điểm, sự kiện nhất định	Lâu dài

Hãy thiết kế tranh áp phích về một chủ đề có tính thời sự ở địa phương.

Gợi ý cách thiết kế tranh áp phích

Thương mại

• Phác thảo bằng bút chỉ tìm các ý tưởng với nhiều cách thể hiện khác nhau, có thể sử dụng bố cục chữ là chính, kết hợp giữa hình và chữ,...
• Lựa chọn bố cục phù hợp với ý tưởng
• Vẽ màu và hoàn thiện tranh áp phích

Xã hội

• Phác thảo bằng bút chì tìm các ý tưởng với nhiều cách thể hiện khác nhau như tạo hình nhân vật, sắp xếp chữ thể hiện nội dung ở các vị trí khác nhau,...
• Lựa chọn bố cục phù hợp với ý tưởng
• Vẽ màu và hoàn thiện tranh áp phích

Chính trị

• Phác thảo bằng bút chì tìm các ý tưởng với nhiều cách thể hiện dạng bố cục khác nhau, tạo điểm nhấn, xác định đậm – nhạt,...
• Lựa chọn bố cục phù hợp với ý tưởng
• Vẽ màu và hoàn thiện tranh áp phích

EM CÓ BIẾT: Một số lưu ý để có thể thiết kế tranh áp phích hiệu quả

• Tranh áp phích luôn có hình ảnh điển hình, chứa đựng nhiều liên tưởng và mang thông điệp có tính tượng trưng đại diện hoặc ẩn dụ.
• Trong trường hợp tranh áp phích thương mại, phải mang được thông điệp của sản phẩm và tôn vinh sản phẩm.
• Tranh áp phích thể hiện sự tươi ngon của thực phẩm thường sử dụng hình ảnh ngọn rau xanh, quả táo chín mọng,...

THẢO LUẬN

Trao đổi với các thành viên trong nhóm về tranh áp phích đã thực hiện theo một số nội dung gợi ý sau:

• Thiết kế tranh áp phích theo dạng bố cục nào?
• Yếu tố tạo hình nào giữ vị trí chủ đạo trong thiết kế tranh áp phích?
• Hình tượng trong tranh áp phích có phù hợp với mục đích truyền thông không? Vì sao?
• Hãy phân tích mối quan hệ giữa nội dung chữ và hình ảnh trong tranh áp phích.

Sản phẩm thiết kế của học sinh

• Thanh Trúc, Huỷ hoại nguồn nước là huỷ hoại sự sống, tranh áp phích
• Hoàng Anh, Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim trời, tranh áp phích

VẬN DỤNG

Hãy thiết kế tranh áp phích truyền thông về một thế giới hoà bình.