Thiết kế trang phục từ vật liệu sẵn có

BÀI 2 THIẾT KẾ TRANG PHỤC TỪ VẬT LIỆU SẴN CÓ

Yêu cầu cần đạt

• Nhận biết được đặc điểm của các loại chất liệu, vật liệu trong thiết kế trang phục.
• Vận dụng và phối hợp được các vật liệu sẵn có trong thiết kế trang phục đơn giản.
• Phân tích, đánh giá được sự cần thiết của các bước thiết kế trang phục.
• Chủ động trong tìm hiểu, sưu tầm vật liệu sẵn có trong thực hành thiết kế trang phục.

KHÁM PHÁ: Chất liệu vải cơ bản trong thiết kế trang phục

Trong thiết kế trang phục, chất liệu vải đóng một vai trò quan trọng. Chất liệu vải rất đa dạng, được chia ra thành nhiều loại, tùy thuộc vào nguyên liệu sản xuất. Căn cứ vào từng thể loại trang phục, nhà thiết kế sẽ sử dụng các chất liệu vải phù hợp khác nhau sao cho đảm bảo các yếu tố về kiểu dáng, công năng sử dụng và tính thẩm mĩ của trang phục.

Chất liệu vải sợi tự nhiên

• Chất liệu vải có nguồn gốc từ xơ sợi thực vật như sợi bông, gai, đay,...
• Chất liệu vải có nguồn gốc từ xơ sợi côn trùng, động vật như tơ tằm, cừu,...

Chất liệu vải sợi hoá học

• Sợi vải nhân tạo có nguồn gốc từ tre, gỗ, nứa,...
• Sợi vải tổng hợp có nguồn gốc từ dầu mỏ, than đá,...

Vải cotton tự nhiên(1) Vải từ sợi nhân tạo(2) (1), (2) Nguồn: Shutterstock

Một số loại vải thường sử dụng

Vải may áo thun

Các loại vải sợi bông (cotton) có tính chất co giãn, thấm hút tốt được sử dụng để may các loại áo thun. Đây là chất liệu phổ biến nhất trong ngành dệt may.

Áo thun(1) Các loại vải may áo thun(2)

Vải may áo sơ mi, áo kiều

Các loại vải dệt từ sợi tự nhiên như sợi gai, đay, lanh,... có đặc tính thoáng mát, mềm mại thường được sử dụng để may các loại áo sơ mi cơ bản và áo kiều thời trang. Ngoài ra, còn có vải lụa tơ tằm thu được từ việc nuôi tằm lấy tơ, có độ nhẹ, bóng, mịn và một số loại chất liệu vải tổng hợp,...

Áo sơ mi(3) Các loại vải may áo sơ mi(4)

Vải may áo vest

Các loại vải có độ dày, bề mặt lì thường được sử dụng để may các loại áo vest như dạ, ka-ki, bò (denim, jeans),...

Áo vest(5) Các loại vải may áo vest(6)

Vải may áo khoác

Các loại vải có khả năng giữ nhiệt tốt, bề mặt khít thường được sử dụng để may các loại áo khoác như len, dạ, nhung,...

Áo khoác(1)

Các loại vải may áo khoác(2)

Vải may quần

Các loại vải có độ bền, bề mặt dày, khít thường được sử dụng để may các loại quần như ka-ki, bò, đũi,...

Các loại quần(3)

Các loại vải may quần(4)

(1), (3) Nguồn: Shutterstock (2), (4) Nguồn: Trang Lê

Vải may chân váy

Tương tự như quần, các loại vải may chân váy rất đa dạng thường có độ bền, bề mặt dày, khít như ka-ki, bò, lụa,...

Chân váy(1)

Các loại vải may chân váy(2)

Vải may váy liền (đầm)

Căn cứ vào kiểu váy liền, có thể sử dụng các loại vải như ka-ki, lụa, voan, đũi,...

Váy liền(3)

Các loại vải may váy liền(4)

Hãy tìm hiểu, phân biệt và sưu tầm chất liệu vải mà em yêu thích.

(3) Nguồn: Shutterstock (1), (2), (4) Nguồn: Trang Lê

EM CÓ BIẾT

Một số mẫu hoa văn trên vải

Việc tạo ra các chất liệu vải mới, có hoa văn bắt mắt, dẫn đầu xu hướng luôn được các thương hiệu và doanh nghiệp sản xuất quan tâm. Hoa văn trên vải sẽ mang lại hiệu quả thị giác và tạo điểm nhấn độc đáo cho trang phục.

Sử dụng hoa văn trên vải trong thiết kế trang phục(1)

– Hoa văn dạng mô phỏng thiên nhiên

Trên mẫu trang phục, nhà thiết kế sử dụng các hình thức in, thêu, đắp vải,… để tạo hoa văn với mục đích trang trí cho trang phục. Hoa văn có thể là dạng cách điệu hoa, lá được đặt tự do trên trang phục hoặc cách sắp xếp theo lối đường điềm được dùng để trang trí các đường viền của cổ áo, gấu áo,…

Hoa văn cách điệu hoa, lá trên vải(2)

– Hoa văn dạng hình học

Tạo hoa văn bằng việc sử dụng mô típ hình học cơ bản và biến thể kết hợp với nhau một cách có ý đồ. Nhà thiết kế mẫu hoa văn trên vải sáng tạo bằng cách lặp lại liên tục một hình, thay đổi tỉ lệ, chiều hướng của các hình trải trên bề mặt, không để lại khoảng trống sẽ tạo ra các loại vải hoạ tiết hình học mới lạ.

Hoa văn dạng hình học(1)

– Hoa văn tự do

Đây là dạng hoa văn được lấy cảm hứng từ bất kì đối tượng nào trong cuộc sống như đồ dùng học tập, các loại phương tiện giao thông, nhà cửa,...

Hoa văn dạng tự do(2)

(1), (2) Nguồn: Shutterstock

NHẬN BIẾT

Gợi ý thiết kế trang phục từ vật liệu sẵn có

Để thiết kế được một bộ trang phục hoàn thiện, gây ấn tượng với người dùng, nhà thiết kế có những hiểu biết và kết hợp uyển chuyển các yếu tố, nguyên lí tạo hình trong thiết kế trang phục, đồng thời phát huy khả năng sáng tạo độc lập của bản thân trong quá trình thiết kế.

Bước 1: Xác định đặc điểm của đối tượng thiết kế

• Xác định đối tượng sử dụng (giới tính và lứa tuổi);
• Xác định thể loại sản phẩm trang phục: áo, váy, quần,...
• Xác định mục đích sử dụng: đi chơi/đi làm/tập thể thao,...
• Xác định chất liệu vải.

Bước 2: Lên ý tưởng và phương án thiết kế

• Xác định sơ bộ kiểu dáng trang phục phù hợp;
• Đưa ra ý tưởng và các phương án thiết kế, lựa chọn hình thức trang trí.

Một số sản phẩm tham khảo

Ý tưởng thiết kế hoa văn trên vải từ cách điệu bông hoa(1) Các phương án thiết kế hoa văn trang trí(2) Phương án thiết kế áo kết hợp chân váy(3) Phương án thiết kế áo kết hợp quần(4)

(1), (2) Nguồn: Mc Cafferty (3), (4) Nguồn: Trang Lê

Bước 3: Hoàn thiện phác thảo thiết kế

Vẽ phác thảo kiểu dáng theo các dữ liệu và phương án thiết kế phù hợp.

Vẽ phác thảo kiểu dáng bằng bút chì, đưa hoa văn vào mẫu trang phục(1)

Sau khi phác thảo hình dáng cơ bản, nhà thiết kế sẽ lên ý tưởng trang trí cho trang phục bằng cách sử dụng yếu tố tạo hình như chấm, nét, hình, màu sắc. Các yếu tố này được sắp xếp theo các dạng bố cục khác nhau để tạo sự thú vị về mặt thị giác, giúp nâng cao tính thẩm mĩ cho trang phục.

Phác thảo mẫu trang phục bằng màu(2)

Bước 4: Dựng bản vẽ kĩ thuật chi tiết mẫu sản phẩm

• Dựa vào bản vẽ phác thảo thiết kế, nhà thiết kế tính toán thông số kích thước và kĩ thuật ghép/ lắp ráp cho trang phục.
• Vẽ từng bộ phận của mẫu trang phục lên giấy/ bìa theo đúng thông số kĩ thuật đã xác định.
• Việc dựng bản vẽ kĩ thuật bằng giấy, bìa ở bước này giúp nhà thiết kế kiểm soát, điều chỉnh được sự cân đối, hài hoà giữa kiểu dáng thiết kế và công năng sử dụng của sản phẩm.

Bước 5: Lựa chọn vật liệu và lắp ráp hoàn thiện trang phục

• Đề hoàn thiện trang phục cần lựa chọn vật liệu và phương án gia công phù hợp. Đối với các loại vải, sản phẩm được thực hiện bằng kĩ thuật khâu tay, may, dán keo,… và gia công bằng kĩ thuật phù hợp đối với một số phụ kiện bằng vật liệu nhựa, kim loại,...
• Lựa chọn vải sẵn có.
• Sử dụng chính hoa văn có sẵn tạo thành bông hoa rời.
• Kết hợp với các vật liệu như hạt nhựa, đính hoa nổi trên bề mặt vải tạo hiệu ứng.

Lựa chọn vải – làm hoa từ hoa tiết có sẵn(3) Các chi tiết của trang phục(4)

(1), (2), (3), (4) Nguồn: Trang Lê

Lắp ráp các bộ phận, đính hoạ tiết bằng kĩ thuật khâu tay(1)

Hoàn thiện trang phục vây nữ(2)

Thiết kế trang phục và dựng mẫu trang phục mà em yêu thích bằng các vật liệu sẵn có.

(1), (2) Nguồn: Trang Lê

EM CÓ BIẾT: Dựng cốt mẫu bằng vật liệu sẵn có

Chuẩn bị

• Giấy, bút chì, keo
• Miếng xốp chữ nhật
• Dao rọc giấy
• 1 que dài, giấy ráp
• Đế nhựa

Các bước

• Bước 1: Dựa vào các bước dựng người, vẽ thân cho cốt mẫu
• Bước 2: Dùng bút chì vẽ can thân cốt mẫu lên trên mặt xốp đã chuẩn bị
• Bước 3: Dùng dao rọc giấy gọt xốp theo hình đã vẽ
• Bước 4: Xác định chính xác lại khối ngực cho cốt
• Bước 5: Dùng giấy ráp mài nhẵn thân cốt, gắn để trụ đứng cho cốt

Sản phẩm thiết kế tham khảo

Thiết kế bộ trang phục lấy ý tưởng từ hoa văn dạng mô phỏng thiên nhiên(1) Thiết kế bộ trang phục lấy ý tưởng từ hoa văn dạng hình học(2)

(1) Nguồn: Nguyễn Thị Trường Giang (2) Nguồn: Trần Thị Thu Phương

THẢO LUẬN

Trao đổi với các thành viên trong nhóm về thiết kế trang phục đã thực hiện theo các nội dung gợi ý sau:

• Yếu tố tạo hình trong thiết kế trang phục;
• Yếu tố màu sắc và hoa văn trên trang phục;
• Các bước thiết kế hoa văn cho trang phục;
• Vật liệu trong dụng mẫu trang phục.

VẬN DỤNG

Trên cơ sở thị hiếu thẩm mĩ của học sinh trong trường em, thiết kế và dụng mẫu trang phục cho buổi dạ hội chia tay cuối cấp Trung học phổ thông.

Gợi ý

1. Xác định loại trang phục;
2. Xác định ý tưởng thiết kế và lên phương án thiết kế;
3. Xây dựng phác thảo thiết kế;
4. Làm bản vẽ kĩ thuật bằng giấy, bìa;
5. Lựa chọn vật liệu, dụng mẫu và hoàn thiện sản phẩm.

Thiết kế mẫu váy dạ hội bằng vải ren, lưới(1) Thiết kế váy dạ hội bằng kĩ thuật đắp vải, ghép vải(2)

(1) Nguồn: Trịnh Thị Hoan (2) Nguồn: Bùi Nam

EM CÓ BIẾT: Thiết kế mẫu hoa văn trên vải bằng phương pháp in nồi

In mẫu hoa văn bằng kĩ thuật khắc gỗ mang lại cảm giác thô mộc với những đường nét cứng cáp, kết hợp với mảng màu tạo sự tương phản cao, đem lại sự hấp dẫn với người nhìn. Quá trình tạo bản khắc gỗ có thể sáng tạo ra nhiều phiên bản hoa văn độc đáo. Thiết kế mẫu hoa văn trên vải bằng phương pháp in khắc gỗ là phương thức thiết kế thủ công, mang giá trị bền vững, bảo vệ môi trường cần được phát huy.

Chuẩn bị

• Vải, mực in vải, giấy
• Ván gỗ
• Ru-lô
• Dao khắc
• Bút chì, bút mực
• Bảng pha màu

Bước 1: Làm bản mẫu in

• Vẽ phác thảo hoa văn lên giấy.
• Cố định phác thảo lên ván gỗ mềm.
• Dùng bút chì mềm vẽ in lại đường viền hoạ tiết lên ván gỗ.
• Dùng bút lông vẽ lại đường viền trên gỗ.
• Dùng dao khắc vào ván gỗ, tạo chi tiết hoa văn.

Bước 2: In hoa văn lên vải

• Pha mực in ra bằng pha màu.
• Cố định vải trên mặt phẳng.
• Dùng ru-lô lăn màu lên bề mặt bản mẫu in.
• Dùng bản mẫu in đặt lên bề mặt vải theo các dạng bố cục yêu thích.
• Hoàn thành các phương án tạo hoa văn trên vải.