Một số dạng không gian trong tranh dân gian Việt Nam

Dạng không gian ước lệ trong tranh dân gian

Dạng không gian ước lệ trong tranh dân gian không có hình ảnh ngăn cách trời – đất, trên – dưới một cách rõ ràng trên nền giấy. Người xem căn cứ vào hình ảnh xung quanh, có tính gợi mở trong tranh để liên tưởng, tưởng tượng về dạng không gian này.

Trong tranh dân gian Lợn độc, qua cách tạo hình cây khoai môn, người xem có thể hình dung được phía dưới là đất và phía trên là trời.

3. Lợn độc, tranh dân gian Kim Hoàng

Tranh dân gian Cá chép trông trắng được thực hiện bằng cách in nét đen và dùng kĩ thuật vờn màu (còn gọi là kĩ thuật cẩn màu) tạo đậm – nhạt và khối cho hình thể. Nền tranh không còn là nền giấy mà đã xuất hiện những chi tiết gợi tả về không gian, cảnh vật xung quanh có tính tượng trưng giữa trời và nước.

4. Cá chép trông trắng, tranh dân gian Hàng Trống

– Các bức tranh dân gian trên thể hiện những nội dung gì? – Hình ảnh phụ trong từng bức tranh là hình ảnh nào? Giúp em tưởng tượng đến các con vật đang ở đâu?

Dạng không gian đồng hiện trong tranh dân gian

Không gian đồng hiện trong tranh dân gian là cách thể hiện các nhân vật xuất hiện ở những chiều không gian khác nhau, trong cùng một bức tranh. Cảnh vật trong tranh dân gian Canh nông chi đồ được bố trí tạo cảm giác về không gian dàn trải theo chiều từ trên xuống dưới, nhằm diễn tả theo ý đồ sáng tạo của nghệ nhân,...

5. Canh nông chi đồ (tranh làm nghề nông), tranh dân gian Hàng Trống

6. Đấu vật, tranh dân gian Đông Hồ

Trong tranh dân gian Đấu vật, các nhân vật ở các vị trí khác nhau được sắp xếp dàn trải trên cùng bề mặt tranh.

• Mỗi bức tranh thể hiện nội dung gì?
• Cách sắp xếp các nhân vật trong tranh khiến em liên tưởng đến những không gian ở đâu?

Tranh dân gian như Đông Hồ, Hàng Trống, Kim Hoàng, Làng Sinh,... là những dòng tranh xuất hiện vào khoảng thế kỉ 16 – 18 và thường được thể hiện trên giấy dó hoặc giấy điệp, giấy bản.

7. Gà, tranh dân gian Kim Hoàng

Tranh dân gian Kim Hoàng được thực hiện bằng hình thức in và vẽ. Các nghệ nhân tạo hình bằng cách in nét đen trên giấy màu đỏ và tô màu. Đôi khi, tranh được in mảng màu phẳng và dùng bút vẽ nét, tạo cho những bức tranh đa dạng và thêm phần sinh động.

8. Trích đoạn bộ tranh Bất âm, tranh dân gian Làng Sinh

Tranh dân gian Làng Sinh được thực hiện bằng cách in nét đen trước rồi tô màu vào hình sau. Bảng màu trong tranh thường là: xanh, đỏ, cam, vàng, tím, tạo nên hoà sắc tươi vui.

Thể hiện một sản phẩm mỹ thuật theo dạng không gian trong tranh dân gian mà em yêu thích

Sản phẩm mỹ thuật của học sinh

1. Tuấn Minh, Đấu vật trong lễ hội làng em, sản phẩm mỹ thuật từ màu sáp

2. Ánh Dương, Nhà trên sông Sản phẩm mỹ thuật từ màu a-cờ-ry-lic

3. Lê Văn Ninh, Cánh quê em Sản phẩm mỹ thuật in trên giấy

Trưng bày sản phẩm mĩ thuật đã thực hiện và cùng trao đổi các nội dung theo gợi ý – Hãy đặt tên cho sản phẩm đã thực hiện. Giới thiệu với các bạn dạng không gian trong sản phẩm đó. – Dạng không gian nào được thể hiện trong sản phẩm của bạn? Hình ảnh, chi tiết nào giúp bạn nhận ra điều đó?

Sử dụng cách tạo không gian trong tranh dân gian để trang trí đồ dùng học tập

Phần tham khảo

Trang trí bìa cuốn sổ lưu bài vẽ

Chuẩn bị bút chì màu sáp kéo keo dán giấy khổ A3

Thực hành

Bước 1: Vẽ hình con mèo

Bước 2: Cắt rời hình vẽ con mèo

Bước 3: Can hình con mèo đã cắt rời lên một tờ giấy theo nguyên lý lặp lại

Bước 4: Lựa chọn và vẽ màu khác nhau cho các hình con mèo

Bước 5: Hoàn thiện phần vẽ màu theo ý thích

Bước 6: Gắn phần trang trí vào sổ và hoàn thiện