Thực hành tiếng Việt: Một số hiện tượng phá vỡ những quy tắc ngôn ngữ thông thường: đặc điểm và tác dụng (tiếp theo)

Môn: Ngữ vănKhối: Lớp 11Nguồn SGK: trang 51
Xem trang sách
Tóm tắt

Sự phá vỡ quy tắc có chủ ý tạo cách diễn đạt mới lạ, giàu hình ảnh và khác với lỗi dùng ngôn ngữ do bất cẩn.

Hiểu bài

Phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường

Bài học yêu cầu nhận ra những kết hợp và trật tự từ khác lối nói thông thường nhưng có mục đích nghệ thuật. Trong câu thơ Hồ Xuân Hương, các tính từ được đưa lên trước danh từ: “Xanh om cổ thụ tròn xoe tán, / Trắng xoá tràng giang phẳng lặng tờ”, tạo ấn tượng mạnh về màu sắc và hình khối. Ở Xuân Diệu, cách nói “trong vườn đêm ấy nhiều trăng quá” là một kết hợp lạ, bởi “trăng” thường không được đếm bằng nhiều, ít; cách dùng ấy gợi không gian tràn ngập ánh trăng. Các ngữ liệu khác tiếp tục yêu cầu phân tích sự bất thường trong kết hợp từ và hiệu quả biểu cảm, tạo hình của nó.