Thực hành tiếng Việt: Ngôn ngữ trang trọng và ngôn ngữ thân mật
Trang trọng và thân mật là hai lựa chọn phong cách phụ thuộc ngữ cảnh, quan hệ và mục đích; cả hai đều có thể xuất hiện trong lời nói lẫn văn bản viết.
Hiểu bài
Ngôn ngữ trang trọng và ngôn ngữ thân mật
Ngôn ngữ trang trọng được dùng trong hoàn cảnh giao tiếp theo nghi thức, thể hiện thái độ lịch thiệp với người tiếp nhận và sự trân trọng đối tượng được đề cập. Ngôn ngữ thân mật thường dùng trong giao tiếp hằng ngày, có tính cá nhân hoá cao, thể hiện sự gần gũi qua xưng hô, từ ngữ, ngữ điệu và câu có thể ngắn hoặc rút gọn.
Bài tập đặt những cách diễn đạt cạnh nhau để người học xét mục đích, quan hệ giao tiếp và hoàn cảnh. Chẳng hạn, lời đề nghị quý vị cài chế độ im lặng cho điện thoại trước cuộc họp mang sắc thái nghiêm túc, lịch sự; lời giới thiệu diễn giả tại hội thảo cũng cần từ ngữ phù hợp nghi thức. Việc gọi tên, xưng hô có thể thay đổi khi cùng một người xuất hiện trong cuộc họp công việc và trong nhóm bạn bè.
Các trường hợp ngôn ngữ trang trọng và thân mật trong nói, viết SGK trang 51
Sự lựa chọn phong cách không cố định theo nói hay viết: thư công ti và phát biểu lễ tốt nghiệp có thể trang trọng; thư điện tử cho người thân và trò chuyện bạn bè có thể thân mật.