Giáo dục khai phóng ở Việt Nam nhìn từ Đông Kinh Nghĩa Thục (Nguyễn Nam)

Hiểu bài

Giáo dục khai phóng ở Việt Nam nhìn từ Đông Kinh Nghĩa Thục

Văn bản giới thiệu Đông Kinh Nghĩa Thục, thành lập tại Hà Nội năm 1907, như một mô hình tích hợp thành tựu cải cách giáo dục Đông–Tây trong bối cảnh thuộc địa. Nền tảng giáo dục khai phóng có lịch sử lâu dài ở cả phương Tây và các nền văn minh phương Đông. Khi nguy cơ thôn tính từ phương Tây trở nên rõ rệt, các nước châu Á phải nhận thức lại tiềm lực cải cách của mình.

Cơ sở dạy học của Đông Kinh Nghĩa Thục tại phố Hàng Đào, Hà Nội SGK trang 69

Văn bản nhấn mạnh ba yếu tố dân trí, dân khí và dân sinh như những điểm then chốt mở đường cho dân tộc tự cường, hiện đại; giáo dục là nền tảng triển khai các mục tiêu ấy. Đông Kinh Nghĩa Thục hướng tới thực học, từ bỏ lối học từ chương, giáo điều và khuyến khích tự do học thuật: học trò được bàn bạc, đối đáp tự do để việc học không xa rời công việc thực tế.

Dù trường chỉ hoạt động gần mười tháng và nội dung còn sơ khai, tác giả đánh giá cao dũng khí đổi mới. Các dữ liệu lịch sử, trích dẫn và tư liệu hình ảnh cùng hỗ trợ nhận định về giá trị khai phóng của mô hình giáo dục này.