Thực hành tiếng Việt: Giữ gìn và phát triển tiếng Việt
Giữ gìn tiếng Việt đòi hỏi tuân thủ chuẩn và văn hoá giao tiếp; phát triển tiếng Việt cần tiếp nhận, sáng tạo yếu tố mới một cách cần thiết và hiệu quả.
Hiểu bài
Giữ gìn và phát triển tiếng Việt
Bài thực hành yêu cầu nhận diện những cách dùng chưa tuân thủ chuẩn tiếng Việt. Các ví dụ gồm viết biến dạng khẩu ngữ như “rùi”, “lém”; dùng từ tiếng Anh comment không cần thiết trong câu tiếng Việt; và câu có quan hệ ngữ pháp thiếu chặt chẽ như “Do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo khiến…”. Việc sửa phải dựa trên chuẩn chính tả, dùng từ và cấu tạo câu.
Giữ gìn tiếng Việt không đồng nghĩa với từ chối mọi yếu tố mới. Bài học còn yêu cầu tìm từ ngữ mới phản ánh sự phát triển của đời sống và phân tích cách dùng từ sáng tạo trong thơ Xuân Diệu. Sự phát triển ngôn ngữ cần đáp ứng nhu cầu giao tiếp mới nhưng vẫn bảo đảm người đọc hiểu đúng và phù hợp hoàn cảnh.
Trong giao tiếp, cần dùng từ lịch sự, trang trọng khi tình huống đòi hỏi và tránh lời thô tục, thiếu văn hoá. Trong sáng tác, những kết hợp mới có thể góp phần làm tiếng Việt giàu đẹp nếu có giá trị biểu đạt, phù hợp hệ thống ngôn ngữ và tạo hiệu quả thẩm mĩ. Vì vậy, giữ gìn và phát triển là hai nhiệm vụ gắn bó, không loại trừ nhau.