Nỗi sầu oán của người cung nữ (trích Cung oán ngầm khúc, Nguyễn Gia Thiều)
Đoạn ngâm khắc hoạ nỗi cô độc, chờ đợi và oán sầu của người cung nữ bị lãng quên.
Hiểu bài
Nỗi sầu oán của người cung nữ
Đoạn trích mở ra trong không gian cung cấm: người cung nữ âm thầm chiếc bóng, trải năm canh đêm trong cảnh trông ngóng. Những nơi vốn dành cho vui thú như lầu đãi nguyệt, gác hóng mát và phòng tiêu đều trở nên lạnh lẽo. Hình ảnh gương loan bẻ nửa, dải đồng xé đôi gợi sự chia lìa; cửa châu, rèm ngà, gối loan và chăn ấm không xoá được cảm giác cô độc.
Thời gian được kéo dài bằng “ngày sáu khắc”, “đêm năm canh”, trong khi tin mong vẫn vắng. Người cung nữ chỉ còn một mình đứng tủi ngồi sầu, than với trăng và rầu với hoa. Nỗi đau không đến từ gươm đao mà từ sự hắt hủi, chờ đợi và cô quạnh kéo dài. Cuối đoạn, nhân vật oán trách duyên phận bị xe dang dở và bộc lộ ý muốn dứt bỏ chốn tiêu phòng. Điển tích, hình ảnh ước lệ cùng nhịp song thất lục bát làm nỗi buồn lan sâu, liên tục.