Cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân
Tóm tắt: Bài này xây dựng bản đồ cơ cấu giáo dục, phân luồng sau trung học cơ sở và trung học phổ thông, mô tả các cơ hội nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ theo bậc đào tạo và mô hình học nghề.
Đọc trong sáchNội dung bài học
LUYỆN TẬP
Với mỗi thông tin ở cột A, em hãy xác định nội dung mô tả tương ứng về các thành phần của hệ thống giáo dục Việt Nam trong Bảng 2.1.
Bảng 2.1. Mô tả về khung cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam
| Cột A | Cột B |
|---|---|
| a. Khung cơ cấu hệ thống giáo dục Việt Nam | 1. Dành cho người học tốt nghiệp trung học phổ thông, hoặc tốt nghiệp trình độ trung cấp mà đã học và thi đạt yêu cầu đủ khối lượng kiến thức văn hoá trung học phổ thông theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hoặc tốt nghiệp trình độ cao đẳng (đào tạo từ 3 đến 5 năm). |
| b. Giáo dục thường xuyên | 2. Dành cho người học tốt nghiệp trung học phổ thông (từ 2 đến 3 năm) hoặc tổn nghiệp trình độ trung cấp và có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông (từ 1 đến 2 năm). |
| c. Giáo dục mầm non | 3. Bao gồm giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên. |
| d. Giáo dục phổ thông | 4. Dành cho người ở các lứa tuổi và trình độ, có thể học tập, phát triển năng lực chuyên môn, tự tạo việc làm hoặc chuyển đổi ngành, nghề phù hợp. |
| e. Trình độ cao đẳng | 5. Bao gồm giáo dục tiểu học, giáo dục trung học cơ sở và giáo dục trung học phổ thông. |
| g. Trình độ đại học | 6. Bao gồm nhà trẻ và mẫu giáo mà trẻ em từ 03 tháng đến 05 tuổi được chăm sóc và học tập. |
II. Phân luồng trong hệ thống giáo dục quốc dân
Phân luồng trong giáo dục là biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục trên cơ sở thực hiện hướng nghiệp trong giáo dục, tạo điều kiện để học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, trung học phổ thông tiếp tục học ở cấp học, trình độ cao hơn hoặc theo học giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động phù hợp với năng lực, điều kiện cụ thể của cá nhân và nhu cầu xã hội, góp phần điều tiết cơ cấu ngành nghề của lực lượng lao động phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.
(Nguồn: Luật Giáo dục, 2019)
KHÁM PHÁ
Chọn các phương án A, B, C, D, E phù hợp với các ô đánh số 1, 2, 3, 4, 5 trong Hình 2.3.
Hình 2.3. Các hướng đi chính sau tốt nghiệp trung học cơ sở của học sinh trong hệ thống giáo dục quốc dân.
A. Học nghề trình độ sơ cấp và trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
B. Học nghề trình độ cao đẳng tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
C. Học trình độ đại học tại các cơ sở giáo dục đại học.
D. Học trung học phổ thông.
E. Vừa học tại các cơ sở giáo dục thường xuyên, vừa tham gia lao động.
Giáo dục phổ thông có hai thời điểm phân luồng: (1) Sau tốt nghiệp trung học cơ sở; (2) Sau tốt nghiệp trung học phổ thông.
Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, học sinh có 3 hướng đi để lựa chọn: (1) Vào học tại các trường trung học phổ thông; (2) Vào học các nghề nghiệp trình độ sơ cấp, trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; (3) Vừa học tại các cơ sở giáo dục thường xuyên, vừa tham gia lao động.
Sau khi tốt nghiệp chương trình giáo dục trung học phổ thông, học sinh có thể tiếp tục học nghề nghiệp trình độ cao đẳng tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc vào học trình độ đại học tại cơ sở giáo dục đại học.
LUYỆN TẬP
Em hãy cho biết các thông tin ở cột A và B trong Bảng 2.1 cần nối như thế nào.
BÀI 1 BÀI TOÁN KHỞI ĐỘNG: Bạn muốn học nghề sửa chữa, lắp ráp máy tính sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở. Em hãy chọn phương án khả thi.
A. Học ngành kĩ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính trong các trường trung học phổ thông.
B. Học ngành kĩ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có đào tạo trình độ sơ cấp và trung cấp.
C. Học ngành kĩ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính tại các trường cao đẳng sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông.
D. Học ngành kĩ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ cao đẳng.
Theo cơ quan quản lí giáo dục nghề nghiệp, mô hình đào tạo 9+ là mô hình học song song chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học phổ thông kết hợp với học nghề hệ trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cho học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở.
(Nguồn: www.tcdn.gov.vn, 2021)
III. Cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục
KHÁM PHÁ
Em hãy cho biết các cơ hội lựa chọn nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục.
Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, học sinh có thể lựa chọn học tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp có đào tạo các nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ trình độ sơ cấp và trung cấp hoặc học tại giáo dục thường xuyên để vừa học THCS? vừa học nghề.
Sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, các em có thể chọn các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng hoặc học tại cơ sở giáo dục đại học.
IV. Những hướng đi liên quan tới nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau tốt nghiệp trung học cơ sở
KHÁM PHÁ
Quan sát Hình 2.4 và cho biết: Sau tốt nghiệp trung học cơ sở, lựa chọn học theo trình độ nào để trở thành công nhân hoặc kĩ sư?
a) Người công nhân thực hiện công việc vận hành hệ thống trong một nhà máy.
b) Người kĩ sư làm việc với thiết kế.
Các ngành nghề đào tạo về lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ được đào tạo với các trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, thực sự, và tiến sĩ.
Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, học sinh có thể lựa chọn theo ba hướng: (1) Theo học ngành kĩ thuật, công nghệ trình độ sơ cấp, trung cấp; (2) Theo học tại trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên để vừa học THCS và học nghề; (3) Tiếp tục học trung học phổ thông rồi học cao đẳng hoặc đại học.
Khung trình độ quốc gia gồm 8 bậc tương ứng với 6 trình độ đào tạo là sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, thực sự và tiến sĩ.
LUYỆN TẬP
Em hãy cho biết: Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, có những hướng đi nào có thể lựa chọn để theo đuổi nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ?
VẬN DỤNG
Dựa vào kiến thức về cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân, em hãy tìm hiểu sau tốt nghiệp trung học cơ sở có những hướng đi nào để có thể làm việc trong ngành quản trị dữ liệu và mạng máy tính.
Gợi ý học bài
Được biên soạnTập trung ghép cột mô tả trong Bảng 2.1, phân biệt phân luồng THCS/THPT, sau đó rà kiểm từng hướng đi nghề kĩ thuật, công nghệ theo trình độ đào tạo.
Kiến thức cần nhớ
- phân luồng giáo dục
- khung cơ cấu hệ thống giáo dục
- mô hình đào tạo 9+
- trình độ sơ cấp
- trình độ trung cấp
- trình độ cao đẳng
- trình độ đại học
Từ vựng
- Khung cơ cấu hệ thống giáo dục
- Cách sắp xếp các cấp và lộ trình đào tạo theo trình độ, từ mầm non đến cao đẳng, đại học.
- Phân luồng
- Phương thức chia lộ trình học tập sau các bậc học nhằm phù hợp năng lực và nhu cầu xã hội.
- Mô hình 9+
- Học song song giáo dục thường xuyên bậc THCS/THPT với học nghề trình độ trung cấp.
Tự kiểm tra
Sau THCS, nêu hai hướng đi có thể chọn theo sách.
Tiếp tục học THPT; hoặc học nghề sơ cấp/trung cấp tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp; hoặc học nghề thường xuyên kết hợp học tiếp.
Hệ thống giáo dục mầm non trong Bảng 2.1 được mô tả gì theo cột B của mục e?
Bao gồm giáo dục tiểu học, giáo dục trung học cơ sở và giáo dục trung học phổ thông.
Hạn chế bài học
- Một số cụm chữ trong bảng/đoạn văn có thể sai chính tả OCR cần đối chiếu bản gốc khi triển khai giảng dạy.