Thị trường lao động kĩ thuật, công nghệ tại Việt Nam
Tóm tắt: Bài này cung cấp khung nhìn về thị trường lao động: định nghĩa, các biến động và vai trò; đồng thời dạy quy trình tìm thông tin nghề nghiệp đáng tin cậy từ nguồn nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và kênh hướng nghiệp.
Đọc trong sáchNội dung bài học
Bài 3 THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG KÍ THUẬT, CÔNG NGHỆ TẠI VIỆT NAM
Trình bày được khái niệm về thị trường lao động, các yếu tố ảnh hưởng và vai trò của nó trong định hướng nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ.
Mô tả được những vấn đề cơ bản của thị trường lao động tại Việt Nam hiện nay.
Tìm kiếm được thông tin về thị trường lao động trong lĩnh vực kĩ thuật và công nghệ.
Hình 3.1. Năm nhóm ngành có nhu cầu tuyển dụng nhiều nhất quý 1 năm 2023.
1. Khái niệm về thị trường lao động
Thị trường lao động là thị trường trao đổi hàng hoá sức lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động trên cơ sở thoả thuận về tiền lương, điều kiện làm việc và các quyền lợi khác.
II. Các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường lao động
- Sự phát triển của khoa học, công nghệ.
- Sự chuyển dịch cơ cấu.
- Nhu cầu lao động.
- Nguồn cung lao động.
- Chính sách của Nhà nước.
III. Vai trò của thị trường lao động trong việc định hướng nghề nghiệp
Thị trường lao động cung cấp thông tin để người học chọn nghề phù hợp năng lực, sở thích và nhu cầu xã hội.
V. Tìm kiếm thông tin về thị trường lao động trong lĩnh vực kĩ thuật và công nghệ
Bước 1: Xác định mục tiêu tìm kiếm.
Bước 2: Xác định nguồn thông tin.
Bước 3: Xác định công cụ tìm kiếm.
Bước 4: Tiến hành tìm kiếm.
Các thông tin cần tìm: (1) Tình trạng, xu hướng việc làm của nghề; (2) nhu cầu và đơn vị tuyển dụng; (3) cơ sở đào tạo; (4) tiền lương, tiền công.
IV. Những vấn đề cơ bản của thị trường lao động tại Việt Nam hiện nay
- Chất lượng lao động còn thấp, phân bổ không đồng đều.
- Cung lao động lớn hơn cầu lao động tại nhiều nơi.
- Nhu cầu tuyển dụng người lao động có đào tạo và kinh nghiệm tăng cao.
Gợi ý học bài
Được biên soạnĐọc hiểu theo hướng: khái niệm -> yếu tố ảnh hưởng -> dùng số liệu Hình 3.2/Hình 3.4 để liên hệ nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ, rồi thực hành bài tìm kiếm thông tin qua nguồn chính thống.
Kiến thức cần nhớ
- thị trường lao động
- cung lao động
- cầu lao động
- trích xuất dữ liệu nghề nghiệp
- định hướng nghề nghiệp
Từ vựng
- Thị trường lao động
- Không gian trao đổi hàng hoá sức lao động giữa người bán (người lao động) và người mua (người sử dụng lao động).
- Cung lao động
- Khả năng cung cấp sức lao động của nền kinh tế trong một thời điểm, một khu vực, một ngành.
- Cầu lao động
- Nhu cầu sử dụng sức lao động của nhà tuyển dụng trong thời gian, ngành nghề và địa phương cụ thể.
- Bản tin lao động
- Báo cáo định kỳ của cơ quan quản lí lao động về tình hình việc làm và thị trường.
Tự kiểm tra
Hãy định nghĩa thị trường lao động theo sách.
Là thị trường trao đổi hàng hoá sức lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động.
Nêu hai yếu tố ảnh hưởng đến thị trường lao động.
Phát triển khoa học công nghệ, chính sách Nhà nước; có thể thêm nhu cầu lao động hoặc nguồn cung lao động.
Khi tìm thông tin nghề nghiệp cần ít nhất bốn nhóm thông tin nào?
Tình trạng/xu hướng việc làm, nhu cầu tuyển dụng, cơ sở đào tạo, và thông tin tiền lương.
Hạn chế bài học
- Các bảng biểu trong Hình 3.1 và 3.2 bị lỗi tách chữ, chưa ghi chính xác toàn bộ nhãn theo hàng/cột.