Giới thiệu chung về cây ăn quả
Cây ăn quả có giá trị dinh dưỡng, kinh tế và môi trường. Cấu tạo rễ, thân, cành, lá liên quan trực tiếp đến sinh trưởng và cách chăm sóc; bài học còn giúp người học tự xem xét khả năng, sở thích nghề nghiệp.
Hiểu bài
Cây ăn quả là các loại cây trồng mà quả được dùng làm thức ăn riêng biệt hoặc ăn kèm. Cây ăn quả cung cấp thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất, nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và nguồn hàng xuất khẩu; ngoài ra còn góp phần tạo cảnh quan, bảo vệ môi trường sinh thái, mang ý nghĩa nghệ thuật và một số loại có tác dụng chữa bệnh.
Về đặc điểm thực vật học, cây ăn quả có thể mang hệ rễ chùm: không có rễ chính hoặc rễ chính không phát triển, còn các rễ bên phát triển mạnh và tập trung ở tầng đất mặt sâu khoảng 0,1–1,0 m. Rễ bên vừa giúp cây đứng vững vừa hút nước và chất dinh dưỡng. Chuối và dưa lưới là những ví dụ được nêu trong sách. Với cây vốn có hệ rễ cọc nhưng được nhân bằng giâm cành hoặc chiết cành, hệ rễ có thể không còn rễ chính; các rễ bên phát triển mạnh và đảm nhiệm chức năng của rễ chính.
Thân cây ăn quả phần lớn là thân gỗ, đóng vai trò giá đỡ. Từ thân chính mọc ra cành cấp 1, rồi lần lượt hình thành cành cấp 2, cấp 3, cấp 4, cấp 5; cành cấp 4 và cấp 5 thường là cành mang quả.
Hình cây ăn quả với phần thân cây ở giữa và các nhãn cành cấp 1, cành cấp 2, cành cấp 3, cành cấp 4, cành cấp 5. SGK trang 7
Lá cây ăn quả có thể là lá đơn như xoài, ổi, hồng xiêm hoặc lá kép như nhãn, vải; lá còn khác nhau về kích thước, hình dáng, màu sắc và cách mọc. Bài học cũng hướng dẫn tự đánh giá sự phù hợp với nghề qua hai tỉ lệ: $A_{KN}(%)=(B_{KN}:20)\times100$ và $A_{ST}(%)=(B_{ST}:16)\times100$, tương ứng với khả năng và sở thích.