Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ, BIÊN GIỚI QUỐC GIA NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Yêu cầu cần đạt đối với học sinh:

• Nội dung cơ bản của Chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới;
• Nội dung cơ bản về chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia; Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982; Luật Biển Việt Nam; các khái niệm về biên giới đất liền, trên biển, thềm lục địa, trên không, trong lòng đất.
• Trách nhiệm của công dân trong quản lý, xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia.

MỞ ĐẦU Ngày 19/9/1954, trong buổi nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên phong, Bác Hồ nói: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

KHÁM PHÁ

I. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CHIẾN LƯỢC BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA TRONG TÌNH HÌNH MỚI

1. Mục tiêu Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa, nền văn hóa và lợi ích quốc gia – dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, an ninh con người.

2. Quan điểm

• Giữ vững sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt của Đảng đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
• Kiên định độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
• Kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
• Phát huy sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại.

II. MỘT SỐ NỘI DUNG VỀ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ, BIÊN GIỚI QUỐC GIA

1. Chủ quyền lãnh thổ “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ...”

2. Biên giới quốc gia Luật Biên giới quốc gia năm 2003 quy định:

• Đường và mặt phẳng đứng theo đường đó để xác định giới hạn lãnh thổ gồm đất liền, đảo, quần đảo, vùng biển, vùng trời.
• Biên giới đất liền có hệ thống mốc quốc giới.
• Biên giới biển gồm các toạ độ trên hải đồ theo Công ước Luật Biển 1982.
• Biên giới trên không không phải là mặt thẳng đứng từ biên giới đất liền và biển lên vùng trời.

3. Khu vực biên giới

• Khu vực biên giới trên đất liền, trên biển, trên không theo các quy định tương ứng.

4. Các hành vi bị nghiêm cấm Xâm canh, xâm cư trái phép; buôn lậu hàng cấm qua biên giới; bay vào khu vực cấm bay; phá hoại công trình biên giới; làm sai lệch đường biên giới; các hành vi khác vi phạm pháp luật biên giới.

III. MỘT SỐ NỘI DUNG CỦA CÔNG ƯỚC LIÊN HỢP QUỐC VỀ LUẬT BIỂN 1982 VÀ LUẬT BIỂN VIỆT NAM

• Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 gồm 17 phần, 320 điều, 9 phụ lục.
• Quốc hội đã phê chuẩn ngày 23/6/1994.
• Luật Biển Việt Nam năm 2012 (Văn bản hợp nhất số 47/VBHN-VPQH ngày 25/03/2025) gồm 7 chương, 55 điều.
• Khái niệm chính: nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, đảo, quần đảo.
• Lãnh hải rộng 12 hải lý; Vùng tiếp giáp 12 hải lý; Vùng đặc quyền 200 hải lý; Thềm lục địa tối đa 350 hải lý.

IV. TRÁCH NHIỆM TRONG BẢO VỆ CHỦ QUYỀN, BIÊN GIỚI

1. Trách nhiệm của công dân Chủ động học tập, nghiên cứu pháp luật về chủ quyền, chấp hành nghiêm và tuyên truyền cho người thân, cơ quan chức năng.

2. Trách nhiệm của học sinh Không làm hành vi ảnh hưởng đến chủ quyền; không tham gia vi phạm pháp luật biên giới; tích cực vận động gia đình và Nhân dân chấp hành quy định.

LUYỆN TẬP

1. Mục tiêu, quan điểm của Đảng về bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới là gì?
2. Theo Luật Biên giới quốc gia, những hành vi nào bị nghiêm cấm?
3. Nêu khái niệm đường cơ sở, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, đảo và quần đảo.

VẬN DỤNG

1. Tình huống quản lý vi phạm tại cột mốc biên giới: em sẽ tư vấn gì?