Dẫn xuất halogen
Dẫn xuất halogen có liên kết phân cực, tham gia phản ứng thế và tách, với nhiều ứng dụng thực tiễn.
Hiểu bài
Dẫn xuất halogen có công thức tổng quát $RX_n$, trong đó $X$ có thể là F, Cl, Br hoặc I. Liên kết $C-X$ phân cực về phía halogen: carbon mang một phần điện tích dương và halogen mang một phần điện tích âm, vì vậy liên kết này dễ bị phân cắt trong phản ứng.
Tên thay thế gồm vị trí halogen, tiền tố halogeno và tên hydrocarbon; ví dụ $CH_3-CHCl-CH_2-CH_3$ là 2-chlorobutane. Dẫn xuất halogen thường có nhiệt độ sôi cao hơn hydrocarbon có phân tử khối tương đương, khó tan trong nước nhưng tan trong dung môi hữu cơ.
Phản ứng thế có dạng $R-X+OH^-\rightarrow R-OH+X^-$. Phản ứng tách hydrogen halide tạo alkene; theo quy tắc Zaitsev, hydrogen ưu tiên tách ở carbon bên cạnh có bậc cao hơn. Các chất này được dùng làm dung môi, tác nhân lạnh, nguyên liệu polymer, dược phẩm và thuốc bảo vệ thực vật.
R32, một chất làm lạnh chứa halogen SGK trang 117