Alcohol

Môn: Hóa họcKhối: Lớp 11Nguồn SGK: trang 119-128
Xem trang sách
Tóm tắt

Alcohol được phân loại theo số nhóm hydroxy và bậc carbon, có phản ứng và ứng dụng đa dạng.

Hiểu bài

Alcohol là hợp chất hữu cơ có nhóm $-OH$ liên kết với nguyên tử carbon no. Alcohol no, đơn chức, mạch hở có công thức $C_nH_{2n+1}OH$ với $n\ge1$. Bậc alcohol là bậc của carbon gắn với nhóm hydroxy, gồm bậc I, II và III.

Tên thay thế xác định mạch chính chứa $-OH$, đánh số để nhóm $-OH$ có chỉ số nhỏ. Ví dụ: $CH_3OH$ là methanol; $CH_3CH_2OH$ là ethanol; $CH_3CH_2CH_2OH$ là propan-1-ol; $CH_3CHOHCH_3$ là propan-2-ol; ethane-1,2-diol còn gọi ethylene glycol và propane-1,2,3-triol là glycerol.

Liên kết hydrogen làm alcohol có nhiệt độ sôi cao và dễ tan hơn hydrocarbon tương ứng. Phản ứng tiêu biểu gồm tác dụng với Na tạo alkoxide, đốt cháy, tách nước và oxi hoá alcohol bậc I hoặc II. Methanol, ethanol, ethylene glycol và glycerol có các ứng dụng làm dung môi, nhiên liệu và nguyên liệu hoá học.

Bảng phân loại bậc alcoholBảng phân loại bậc alcohol SGK trang 120