Một số cuộc khởi nghĩa và chiến tranh giải phóng trong lịch sử Việt Nam (từ thế kỉ III trước Công nguyên đến cuối thế kỉ XIX)
Các cuộc khởi nghĩa và chiến tranh giải phóng thể hiện ý chí độc lập, đoàn kết cùng nghệ thuật quân sự sáng tạo.
Hiểu bài
Khởi nghĩa thời Bắc thuộc
Trong hơn một nghìn năm Bắc thuộc, các cuộc khởi nghĩa giành độc lập diễn ra liên tục. Năm 40, Hai Bà Trưng khởi nghĩa ở Hát Môn, chiếm Mê Linh, Cổ Loa và Luy Lâu; năm 43 bị đàn áp. Năm 248, Bà Triệu lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa. Năm 542, Lý Bí khởi nghĩa chống nhà Lương; năm 544 thành lập nước Vạn Xuân. Cuối thế kỉ VIII, Phùng Hưng khởi nghĩa ở Đường Lâm và chiếm Tống Bình. Thắng lợi Bạch Đằng năm 938 do Ngô Quyền lãnh đạo chấm dứt hơn 1.000 năm đô hộ.
Khởi nghĩa Lam Sơn
Sau khi nhà Hồ thất bại năm 1407, đất nước bị nhà Minh đô hộ. Khởi nghĩa Lam Sơn diễn ra từ 1418 đến 1427. Nghĩa quân nhiều lần gặp khó khăn, ba lần rút lên núi Chí Linh; cuối năm 1424 giải phóng Nghệ An rồi vùng từ Thanh Hoá đến đèo Hải Vân. Tháng 11-1426 thắng lớn tại Tốt Động–Chúc Động; tháng 10-1427 tiếp tục thắng ở Chi Lăng, Cần Trạm, Phố Cát và Xương Giang. Tháng 12-1427, Hội thề Đông Quan diễn ra, quân Minh rút về nước.
Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn 1418–1427 SGK trang 53
Các cuộc khởi nghĩa và chiến tranh giải phóng để lại bài học về tập hợp lực lượng, đoàn kết và nghệ thuật quân sự dũng cảm, mưu trí, linh hoạt.