Phù điêu

Hiểu bài

Phù điêu là hình thức tạo đường nét, hình và khối trên một mặt phẳng. Không gian trong phù điêu được diễn tả bằng những độ cao, thấp, nông và sâu khác nhau. Mặt phẳng đóng vai trò làm nền; hình, lớp và khối được đắp nổi hoặc khoét sâu trên nền đó. Đây là đặc điểm giúp nhận diện phù điêu và phân biệt nó với tượng được thể hiện đầy đủ trong không gian ba chiều.

Một số loại hình phù điêu gồm phù điêu gắn với công trình kiến trúc và phù điêu tồn tại như một tác phẩm độc lập. Mỗi hình thức có ngôn ngữ biểu đạt tương ứng. Trong không gian ngoài trời, phù điêu có thể mang quy mô hoành tráng hoặc chỉ đóng vai trò điểm nhấn; tác phẩm thường được tạo bằng vật liệu bền vững như đá, sứ hoặc kim loại. Khi phù hợp với cảnh quan, giá trị thẩm mỹ của tác phẩm được phát huy.

Ảnh một bức phù điêu dài ngoài trời: nhiều hình người màu tối nổi trên nền tường trắng, đặt giữa khu cây thông và sân lát gạch. SGK trang 19

Trong nghệ thuật Ai Cập cổ đại, tạo hình phù điêu xuất hiện nhiều trong lăng mộ và đền thờ, thể hiện chữ tượng hình, hình ảnh các vị vua hoặc sinh hoạt trong nghi lễ tôn giáo. Căn cứ vào mức độ hình thể nổi lên so với bề mặt, phù điêu được chia thành phù điêu thấp, phù điêu trung bình và phù điêu cao. Mặt nền và mặt nổi liên kết chặt chẽ, tạo hiệu ứng về tương quan giữa mảng đặc với mảng rỗng, khối nổi với khối chìm.

Phần thảo luận yêu cầu nhận diện các yếu tố của phù điêu, dụng cụ, các bước thực hiện, đề tài làm việc theo nhóm và cách biểu đạt cảm xúc bằng kĩ thuật. Hoạt động vận dụng đề nghị thực hiện một sản phẩm phù điêu từ vật liệu sẵn có nhằm tuyên truyền về những chủ đề như bảo vệ môi trường hoặc an toàn giao thông.