Sắp đặt sản phẩm điêu khắc bằng vật liệu sẵn có
Tóm tắt: Bài 2 mở rộng nội dung học tập thành quy trình thực hành hoàn chỉnh, bao gồm nhận thức, phương pháp thực hiện, gợi ý chủ đề và sản phẩm mẫu, giúp học sinh tự tổ chức ý tưởng, lựa chọn vật liệu, tạo hình, sắp đặt và đánh giá tác phẩm.
Đọc trong sáchNội dung bài học
BÀI 2 SẮP ĐẶT SẢN PHẨM ĐIÊU KHẮC BẰNG VẬT LIỆU SẴN CÓ
Yêu cầu cần đạt – Biết sử dụng và phối hợp được các chất liệu, vật liệu sẵn có để thực hành, sáng tạo. – Vận dụng được một số yếu tố và nguyên lí tạo hình trong thực hành, sáng tạo. – Phân tích, đánh giá cách thức tạo và sắp đặt sản phẩm điêu khắc. – Phát triển khả năng sáng tạo, tìm hiểu và yêu thích nghệ thuật điêu khắc.
KHÁM PHÁ
Trong nhà trường, nội dung sắp đặt sản phẩm điêu khắc giúp học sinh tiếp cận với một loại hình sáng tạo của nghệ thuật đương đại và thực hành sáng tạo sản phẩm điêu khắc từ nhiều phương pháp, vật liệu, cũng như sắp xếp sản phẩm theo những ý tưởng thể hiện về chủ đề, thông điệp cụ thể. Qua đó, giúp học sinh hiểu hơn về vật liệu, kĩ thuật cũng như tính thẩm mỹ của nghệ thuật sắp đặt điêu khắc.
Sắp đặt sản phẩm điêu khắc của sinh viên khoa Nghệ thuật, Trường đại học Bu-phà-lô (Buffalo), New York, Hoa Kỳ(1)
Sắp đặt sản phẩm điêu khắc của Crít-tan Vác-nơ (Crystal Wagner)(2)
Sắp đặt sản phẩm điêu khắc trong nhà trường giúp học sinh kiến thức, kĩ năng gì?
(1) Nguồn: arts-sciences.buffalo.net (2) Nguồn: virginiamoca.org
Hãy sưu tầm hình ảnh một số tác phẩm của thể loại sắp đặt sản phẩm điêu khắc.
NHẬN BIẾT
Về cơ bản, sắp đặt sản phẩm điêu khắc tạo nên một sản phẩm tổng thể, trong đó người thực hành sắp xếp, kết hợp các sản phẩm điêu khắc đã có theo một chủ đề cụ thể. Theo đó, khi sắp đặt sản phẩm điêu khắc cần lưu ý:
- Về sản phẩm điêu khắc: Những sản phẩm điêu khắc đơn lẻ sẽ tạo cảm hứng, ý tưởng cho việc sắp đặt hoặc có thể tạo nên những sản phẩm điêu khắc mới theo một chủ đề cụ thể.
- Về ý tưởng: Xây dựng trên cơ sở sản phẩm điêu khắc đã có hoặc phù hợp theo một chủ đề.
- Về không gian: Tạo lập không gian trên cơ sở ý tưởng và tương quan với sản phẩm điêu khắc (tỉ lệ, màu sắc, mối liên hệ giữa phòng nền và sản phẩm điêu khắc).
Khi thực hiện sắp đặt sản phẩm điêu khắc cần lưu ý điều gì? Vì sao?
Quá trình thực hiện một tác phẩm sắp đặt sân phẩm điêu khắc
Tác phẩm sắp đặt sân phẩm điêu khắc được hình thành theo ý tưởng, chất liệu, kích thước, không gian,... Vì vậy, quá trình thực hiện sản phẩm điêu khắc có vai trò rất lớn đến mục tiêu đạt được về giá trị thẩm mỹ khi tác phẩm sắp đặt điêu khắc được hoàn thiện. Để có được kết quả tốt nhất, cần thực hiện các bước đúng trình tự, đáp ứng được các yêu cầu đặt ra của từng bước trước khi chuyển sang công đoạn tiếp theo. Quá trình thực hiện cần nắm vững kiến thức cơ bản về quy luật tạo hình, kĩ thuật thực hiện để phát huy khả năng sáng tạo, cũng như kĩ năng làm việc nhóm trong quá trình thực hiện sắp đặt sân phẩm điêu khắc.
Về cơ bản, sắp đặt sân phẩm điêu khắc thường phải trải qua các bước cơ bản: – Tìm ý tưởng và xây dựng phác thảo. – Lựa chọn vật liệu và tạo không gian. – Thực hiện các sản phẩm điêu khắc. – Sắp đặt các sản phẩm điêu khắc và hoàn thiện.
Trong đó:
Bước 1: Tìm ý tưởng và xây dựng phác thảo
Đây là một bước quan trọng trong quá trình sắp đặt sân phẩm điêu khắc. Sau khi có được dữ liệu cần thiết như: chủ đề, không gian, thời gian, ở bước này, tác giả hay nhóm tác giả sẽ đưa ra ý tưởng, thực hiện vẽ phác thảo ý tưởng trên giấy hoặc máy tính,...
Bước 2: Lựa chọn vật liệu, dụng cụ và tạo không gian
Tìm không gian, địa điểm phục vụ cho việc sắp đặt cân phù hợp với những tiêu chí của tác phẩm như kích thước, ánh sáng, hình thức biểu đạt,... phù hợp với ý tưởng của tác giả đề ra.
Chất liệu tạo hình thực hiện sản phẩm nên hướng về những vật liệu có sẵn trong thiên nhiên như đất, gỗ, đá, sỏi,... hay những vật liệu tái sử dụng như vỏ hộp, bìa các tông, giấy báo cũ,...
Bước 3: Hoàn thiện các sản phẩm điêu khắc
Trong bước này, tác giả sẽ dùng những chất liệu tạo hình phù hợp nhất nhằm thể hiện được những sản phẩm điêu khắc đã được vẽ phác thảo trước đó để phục vụ cho việc sắp đặt.
Bước 4: Sắp đặt các sản phẩm điêu khắc và hoàn thiện tác phẩm
Sắp đặt các sản phẩm điêu khắc đã hoàn thiện vào trong không gian, địa điểm được định sẵn trước đó, kết hợp với các yếu tố khác như phông nền, ánh sáng, tạo khói, tạo gió, tiếng động, nước chảy... nhằm đạt yêu cầu thẩm mỹ theo ý tưởng ban đầu.
Trong các bước sắp đặt sản phẩm điêu khắc, bước nào là quan trọng nhất? Vì sao?
EM CÓ BIẾT: Những dụng cụ, đồ dùng cơ bản, vật liệu để thực hành, sáng tạo các sản phẩm sắp đặt điêu khắc
-
Dụng cụ: dao, kéo, hồ, keo, súng bắn keo,...
-
Vật liệu: đất nặn màu, đá nhỏ, sỏi, những mẩu gỗ nhỏ, vỏ hộp, bìa các tông, giấy màu, bút vẽ, hoạ phẩm,...
-
Một số đèn tạo ánh sáng cho sản phẩm (nếu có);
-
Đặc biệt đối với những ý tưởng cần dùng đến những vật liệu như: sắt, thép thì cần chuẩn bị búa, máy hàn, máy cắt, máy mài cầm tay, dây thép, đinh,...
Gợi ý một số hình thức thể hiện một sản phẩm sắp đặt điêu khắc bằng vật liệu sẵn có
– Sắp đặt một tác phẩm điêu khắc có chủ đề Gia đình
Bước 1: Phác thảo thể hiện ý tưởng về chủ đề Gia đình
Vẽ phác thảo thể hiện ý tưởng(1)
Bước 2: Tạo không gian cho sản phẩm bằng cách vẽ bối cảnh phù hợp với ý tưởng sắp đặt
Bước 3: Chọn vật liệu gỗ có khối hình hộp và gia công, tạo hình nhân vật phù hợp với ý tưởng
Tạo hình cho các nhân vật(1)
Bước 4: Sắp đặt các sản phẩm điêu khắc và hoàn thiện
Hãy sắp đặt sản phẩm điêu khắc về chủ đề Gia đình.
– Sắp đặt một tác phẩm điêu khắc có chủ đề Gặp gỡ
Bước 1: Phác thảo thể hiện ý tưởng về chủ đề Gặp gỡ
Bước 2: Tạo không gian cho sản phẩm bằng cách vẽ hoặc sắp xếp bối cảnh phù hợp với ý tưởng sắp đặt
Bước 3: Chọn vật liệu gỗ có khối trụ và gia công, tạo hình nhân vật phù hợp với ý tưởng.
Sản phẩm điêu khắc sau khi đã tạo hình theo ý tưởng sáng tạo(1)
Bước 4: Sắp đặt các sản phẩm điêu khắc và hoàn thiện
Đặt các sản phẩm điêu khắc vào trong không gian đã được định sẵn trước đó. Sắp xếp theo các phương án khác nhau để ý tưởng sáng tạo được thể hiện rõ nhất.
EM CÓ BIẾT:
- Việc lựa chọn hình ảnh minh hoạ không gian trong sắp đặt sản phẩm điêu khắc vô cùng quan trọng. Có nhiều phương án như lựa chọn hình ảnh cô đọng dạng bản vẽ (2D) hoặc mô hình (3D) để truyền tải được nội dung bên trong ý tưởng của sản phẩm. Mỗi hình ảnh đều đem đến hiệu quả thẩm mỹ riêng cho sản phẩm sắp đặt điêu khắc.
- Sản phẩm điêu khắc là hình ảnh gắn liền với tác phẩm, có chức năng biểu đạt hiện thực, thẩm mỹ, thể hiện nội dung tạo hứng thú cho người xem. Khi sáng tác thực hành sắp đặt sản phẩm điêu khắc, nhà điêu khắc thường thực hiện nhiều phác thảo có các bố cục khác nhau, nhằm chọn ra một phác thảo có bố cục đẹp, hướng người xem đến được đúng ý tưởng của tác giả.
– Sắp đặt một tác phẩm điêu khắc có chủ đề Lao động Bước 1: Phác thảo thể hiện ý tưởng về chủ đề Lao động
Bước 2: Tạo không gian cho sản phẩm bằng cách xây dựng bối cảnh phù hợp với ý tưởng sắp đặt
Bước 3: Chọn vật liệu sồi có hình dáng đa dạng và tạo hình nhân vật phù hợp với ý tưởng
Bước 4: Sắp đặt các sản phẩm điêu khắc và hoàn thiện
Phương án 1(1)
Phương án 2(2)
Lựa chọn một chủ đề và thực hiện một sản phẩm sắp đặt điêu khắc bằng vật liệu sẵn có.
EM CÓ BIẾT: Sắp đặt sản phẩm điêu khắc phải thể hiện đủ những yếu tố cơ bản:
Tên tác phẩm Tên tác giả Thời gian hoàn thành Vật liệu thể hiện Địa điểm sắp đặt sản phẩm
THẢO LUẬN Trao đổi về bài thực hành sắp đặt sản phẩm điêu khắc theo những câu hỏi được gợi ý sau: – Ý tưởng thể hiện trong sắp đặt sản phẩm điêu khắc là gì? – Không gian để sắp đặt sản phẩm điêu khắc ở đâu? Vì sao? – Sản phẩm điêu khắc được thể hiện từ những vật liệu nào? – Kết quả sắp đặt sản phẩm điêu khắc có thể hiện được ý tưởng không? Vì sao? – Thông điệp muốn truyền tải của sản phẩm sắp đặt điêu khắc là gì?
VẬN DỤNG Hãy thể hiện một bài sắp đặt sản phẩm điêu khắc theo chủ đề em yêu thích.
Gợi ý học bài
Được biên soạnPhần này hướng dẫn toàn bộ quy trình thực hành sắp đặt điêu khắc bằng vật liệu sẵn có: từ mục tiêu cần đạt, khởi đầu nhận thức, quy trình 4 bước, chuẩn bị dụng cụ – vật liệu, đến các bài tập chủ đề mẫu và thảo luận đánh giá.
Kiến thức cần nhớ
- quy trình thực hành
- ý tưởng
- phác thảo
- vật liệu sẵn có
- không gian trưng bày
- dụng cụ điêu khắc
- đánh giá sản phẩm
Từ vựng
- Bước 1
- Tìm ý tưởng và xây dựng phác thảo trước khi thực hành.
- Bước 2
- Lựa chọn vật liệu, dụng cụ và tạo không gian cho sắp đặt.
- Bước 3
- Hoàn thiện các sản phẩm điêu khắc theo ý tưởng phác thảo.
- Bước 4
- Sắp đặt sản phẩm đã hoàn thiện trong không gian định trước và hoàn chỉnh tác phẩm.
- Vật liệu sẵn có
- Nguyên liệu có thể tái sử dụng hoặc có trong môi trường, thiên nhiên hoặc vật liệu phổ thông.
Tự kiểm tra
Nêu 2 việc quan trọng của bước 1 trong phần thực hành.
Tìm ý tưởng, xác định dữ liệu như chủ đề, không gian, thời gian và vẽ phác thảo ý tưởng.
Mục em nào trong sách nhấn mạnh việc chọn hình ảnh minh hoạ không gian?
EM CÓ BIẾT trong phần luyện tập chủ đề Gặp gỡ.
Hãy liệt kê tối thiểu hai dụng cụ được nêu trong phần EM CÓ BIẾT.
Dao, kéo, hồ, keo hoặc súng bắn keo.
Hạn chế bài học
- Một số nhãn hình/ảnh chỉ được trích theo chữ mô tả; nội dung ảnh không ghi lại hình vẽ chi tiết.
- Có dấu hiệu sai chữ OCR ở vài từ (ví dụ "sân phẩm").