Khái quát về tranh in độc bản

Một số kĩ thuật tranh in độc bản

• Kĩ thuật in từ vật thể

Người vẽ có thể lấy bất kì vật thể nào phù hợp để in như: lá cây, vỏ cây, hoa, vải, lưới sợi, ni-lon, các hình cắt trổ từ giấy, phim nhựa, kim loại dát mỏng,... để tạo vật cần in, sau đó, bôi hay lăn màu lên rồi đặt chúng vào bề mặt ván in và in ra giấy. Kĩ thuật này cho phép tạo hình phong phú, đa dạng với hiệu quả không giới hạn bởi sự kết hợp của các tổ hợp hình.

• Kĩ thuật thêm màu

Người vẽ thêm màu lên bề mặt ván in bằng các cách khác nhau như: vẽ, bôi, lăn ru-lô, vẩy, nhỏ giọt,... phù hợp với bố cục theo ý tưởng và in ra giấy hay vải. Tuy nhiên, cần lưu ý lượng màu vừa đủ để đảm bảo khi in ra hình không bị mờ hay bị bong, tróc,...

• Kĩ thuật bót màu

Kĩ thuật bót màu đòi hỏi người vẽ phải bôi, phủ hay lăn trước bằng ru-lô một lớp màu lên bề mặt ván in, sau đó, dùng tay hay các vật thể phù hợp lấy một phần màu ra để tạo hình và tạo sắc độ đậm – nhạt đến khi hoàn chỉnh bố cục rồi tiến hành in.

• Kĩ thuật phối hợp

Kĩ thuật phối hợp có thể giúp người vẽ sử dụng nhiều kĩ thuật trong quá trình thực hành như in từ vật thể có sẵn, thêm màu, bót màu để tạo ra một bức tranh in độc bản đa dạng màu sắc và hình thể. Việc kết hợp các kĩ thuật trong quy trình in đòi hỏi người thực hiện phải nắm vững các kĩ thuật in độc bản để có thể kết hợp nhuần nhuyễn trong quá trình sáng tác.

Trong các kĩ thuật tranh in độc bản, em thích kĩ thuật nào? Vì sao?

Phương pháp thực hiện tranh in độc bản

Tranh in độc bản được thực hiện bằng phương pháp in thủ công hoặc in máy. Căn cứ vào điều kiện cơ sở vật chất, sau khi chuẩn bị văn in, người vẽ có thể lựa chọn phương pháp in thủ công hoặc in máy.

• Phương pháp in máy: cần trang bị máy in, không gian đặt máy. In máy tạo được hiệu quả in nhờ lực in được chia đều trên bề mặt.
• Phương pháp in thủ công: giúp người vẽ chủ động về không gian, phương tiện thực hành in. Người vẽ có thể chủ động thêm, bót màu hoặc vật thể trong quá trình in.

Phân biệt một số đặc điểm giữa tranh in bản dập, tranh in nỗi và tranh in độc bản

Với các loại hình đồ hoạ (tranh in) như tranh in bản dập, tranh in nỗi (tranh khắc gỗ, tranh khắc kim loại, tranh khắc thạch cao, tranh khắc cao su) có thể sử dụng cùng một bản khắc để in nhiều lần và cho ra nhiều bản in tương đối giống nhau. Tuy nhiên, với mỗi lần chế bản, tranh in độc bản chỉ cho ra một bản in duy nhất.

Chế bản	Tranh in bản dập	Tranh in nỗi	Tranh in độc bản
Chế bản	Trực tiếp hoặc gián tiếp trên một hoặc nhiều bề mặt nhám, có vân,…	Trực tiếp từ ván in (gỗ, thạch cao, cao su,…).	Trực tiếp từ bề mặt không thấm nước (kinh, kim loại, nhựa,…).
Chất cảm	Tạo nên những chất cảm khác nhau theo bề mặt.	Chất cảm thay đổi theo mật độ của nét khắc và độ dày – mỏng của màu in.	Chất cảm thay đổi theo những kĩ thuật thể hiện khác nhau.
Bản in	Tạo được nhiều bản với cùng một kĩ thuật.		Một bản duy nhất.
Màu sắc	Gián tiếp theo bề mặt.	Trực tiếp theo màu in.

Viết bài thể hiện sự khác nhau giữa vẻ đẹp của tranh in bản dập, tranh in nỗi và tranh in độc bản.

Các bước tạo sản phẩm mỹ thuật từ kĩ thuật in độc bản

1. Phác thảo để tạo mẫu in có thể ở dạng nét đơn giản hoặc phác thảo màu.
2. Sử dụng bút lông hoặc các đồ dùng khác vẽ lên bề mặt ván in (kính, mi-ca,...). Trong quá trình này, người vẽ có thể sử dụng một hoặc nhiều kĩ thuật để tạo sự hấp dẫn ở bề mặt ván in.
3. Đặt giấy lên bề mặt ván in và dùng ru-lô lăn để cho giấy thấm màu.
4. Hoàn thiện bản in.

THẢO LUẬN

Trao đổi, thảo luận với các thành viên trong nhóm về sản phẩm đã thực hiện theo các câu hỏi gợi ý sau:

• Ý tưởng thực hiện của em (hoặc nhóm em) như thế nào?
• Em hãy chia sẻ với bạn về kĩ thuật thêm màu để thể hiện tranh in độc bản.
• Cảm nhận về sản phẩm của em và của bạn là gì?

VẬN DỤNG

Viết bài luận hoặc thực hiện video clip giới thiệu về vẻ đẹp của tranh in độc bản.

Gợi ý:

• Khái quát về lịch sử phát triển tranh in độc bản;
• Tác giả, tác phẩm tranh in độc bản tiêu biểu (thế giới và Việt Nam);
• Vẻ đẹp của tranh in độc bản (chất cảm, hiệu quả của kĩ thuật, màu sắc,...).