Thiết kế sản phẩm tạo dáng công nghiệp
Tóm tắt: Bài 1 trình bày khái niệm và vai trò thiết kế tạo dáng công nghiệp qua quy trình khảo sát, tìm ý tưởng, phác thảo, vẽ kỹ thuật, mô phỏng 3D và mô hình thực tế.
Đọc trong sáchNội dung bài học
BÀI 1 THIẾT KẾ SẢN PHẨM TẠO DÁNG CÔNG NGHIỆP
Yêu cầu cần đạt
- Nhận biết được đặc điểm của thiết kế tạo dáng công nghiệp và mối quan hệ giữa lĩnh vực này với thực tiễn đời sống.
- Hiểu được vai trò của thiết kế tạo dáng công nghiệp và ứng dụng, sáng tạo trong một số mẫu thiết kế sản phẩm.
- Thực hiện được bản vẽ phác thảo thiết kế sản phẩm đồ gia dụng yêu thích.
- Yêu thích và vận dụng được kiến thức, kĩ năng thiết kế công nghiệp trong đời sống.
KHÁM PHÁ
Từ xa xưa, con người đã sử dụng các vật liệu sẵn có như đá, đồng, gốm, mây tre,... tạo ra các sản phẩm thủ công phục vụ sinh hoạt và lao động sản xuất.
Muỗi đồng trang trí hình người thời khèn, văn hoá Đông Sơn, khoảng năm 2 000 TCN(1)
Cối xay bằng đá(2)
(1) Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (2) Nguồn: Shutterstock
Các giai đoạn thiết kế sản phẩm tạo dáng công nghiệp
– Khảo sát, tìm hiểu người dùng và thực trạng của thị trường
Việc khảo sát thị trường, tìm hiểu nhu cầu người tiêu dùng là một trong những việc cần làm của nhà thiết kế. Tuy nhiên, việc thu thập thông tin không phải ghi chép mọi chi tiết mà chỉ cần những thông tin hữu dụng cho thiết kế giúp cải tiến kiểu dáng, tính thẩm mỹ, vật liệu,… là đủ.
Sử dụng công cụ tìm kiếm thông tin liên quan trên internet là một trong nhiều giải pháp(1)
– Tìm ý tưởng và vẽ phác thảo
Đây là công việc chính của nhà thiết kế. Khi tìm những ý tưởng ban đầu về một mẫu sản phẩm mới, các nhà thiết kế tham khảo những sản phẩm đã có hoặc các nguồn tài liệu để tạo cảm hứng cho mình. Khi đã định hình được ý tưởng, vật liệu sử dụng, nhà thiết kế thường phác thảo mẫu vẽ dạng 2D trước, sau đó mới vẽ lại bằng phần mềm 3D. Kết thúc giai đoạn này, ta sẽ có một mẫu sản phẩm theo dạng 2D hoặc 3D với đúng tỉ lệ và kích thước. Trong quá trình phác thảo, nhà thiết kế luôn phải chú ý đến mối quan hệ giữa con người với sản phẩm thiết kế để có sự tương quan thích hợp giữa sản phẩm và người sử dụng.
Phác thảo thiết kế kiểu dáng máy tạo độ ẩm không khí dùng trong gia đình(2)
(1) Nguồn: Shutterstock (2) Nguồn: Đỗ Tuyền
Bản vẽ kĩ thuật
Bản vẽ kĩ thuật là ngôn ngữ phổ biến mà nhà thiết kế dùng để mô tả hình dáng, kích thước, vật liệu, đặc tính kĩ thuật hay chi tiết hoặc kết cấu. Bản vẽ kĩ thuật thường được thể hiện dưới dạng 2D, bao gồm các hình chiếu, hình cắt,... với các số liệu và được vẽ theo quy tắc thống nhất (ISO) nhằm thể hiện hình dạng, kết cấu, độ lớn,... của sản phẩm.
Bản vẽ chi tiết thiết kế máy tạo độ ẩm không khí dùng trong gia đình(1)
Bản vẽ 3D
Sử dụng các phần mềm đồ hoạ 3D với hiệu ứng chân thực và sinh động giúp cho các nhà thiết kế dễ dàng thể hiện bản vẽ mô phỏng trong không gian ba chiều.
Bản vẽ 3D thiết kế kiểu dáng máy tạo độ ẩm không khí dùng trong gia đình(2)
(1), (2) Nguồn: Đỗ Tuyền
Gia công mô hình
Vật liệu làm mô hình hiện nay rất phong phú, từ đất sét, giấy, nhựa, thạch cao,… cho đến công nghệ in 3D. Gia công mô hình theo tỉ lệ phù hợp sẽ cụ thể hoá sản phẩm, giúp nhà thiết kế đánh giá và chỉnh sửa kịp thời.
Dụng mô hình máy tạo độ ẩm không khí dùng trong gia đình từ bản vẽ chi tiết và 3D(1)
Sử dụng máy in 3D phù hợp cho các chi tiết phức tạp, khó gia công bằng tay(2)
Tìm hiểu và vẽ phác thảo thiết kế một sản phẩm đồ gia dụng mà em yêu thích.
(1) Nguồn: Đỗ Tuyền (2) Nguồn: Shutterstock
THẢO LUẬN
Trao đổi với các thành viên trong nhóm về lĩnh vực thiết kế sản phẩm công nghiệp theo câu hỏi gợi ý sau:
– Thiết kế tạo dáng cho sản phẩm công nghiệp tác động như thế nào tới thị hiếu của người tiêu dùng?
– Mối quan hệ giữa ý tưởng và thiết kế tạo dáng sản phẩm cần tuân thủ theo các yếu tố nào? Nếu ví dụ minh hoạ.
– Xu hướng, công nghệ và vật liệu tác động thế nào đến lĩnh vực thiết kế sản phẩm công nghiệp?
VẬN DỤNG
Lên ý tưởng, vẽ thiết kế kiểu dáng một sản phẩm đồ gia dụng yêu thích.
Bản vẽ phác thảo kiểu dáng bàn là quần, áo(1)
Bản vẽ phác thảo kiểu dáng ấm điện(2)
(1), (2) Nguồn: Shutterstock
Gợi ý học bài
Được biên soạnDạy theo quy trình ba giai đoạn: khảo sát nhu cầu, phác thảo, mô hình hóa. Mỗi nhóm học sinh có thể so sánh bản vẽ 2D và 3D, sau đó thảo luận tác động thẩm mỹ - công năng của từng công cụ thiết kế.
Kiến thức cần nhớ
- thiết kế tạo dáng công nghiệp
- khảo sát thị trường
- bản vẽ kĩ thuật
- phác thảo 2D
- phác thảo 3D
- gia công mô hình
Từ vựng
- ISO
- Quy tắc thống nhất cho bản vẽ kỹ thuật: quy định khổ giấy, tỉ lệ, nét vẽ, chữ viết, kích thước.
- Bản vẽ kĩ thuật
- Ngôn ngữ mô tả hình dáng, kích thước, vật liệu, đặc tính kỹ thuật, chi tiết hay kết cấu sản phẩm.
- Bản vẽ 3D
- Bản mô phỏng không gian ba chiều bằng phần mềm đồ hoạ để thể hiện hình dáng sản phẩm.
Tự kiểm tra
Nêu ba việc chính khi thiết kế sản phẩm theo nội dung bài học này.
Khảo sát người dùng và thị trường; tìm ý tưởng và vẽ phác thảo; mô tả bằng bản vẽ kỹ thuật/3D hoặc mô hình.
Theo nội dung, tại sao cần chú ý mối quan hệ giữa con người và sản phẩm khi phác thảo?
Để có được tỉ lệ, kích thước và hình thức phù hợp, giúp sản phẩm dễ sử dụng và có tính thẩm mỹ.
Hạn chế bài học
- Không có nội dung chữ đầy đủ ở một số trang giữa chừng, nên tài liệu tập trung vào các đoạn nhận diện được rõ ràng.