Khái quát về thiết kế trang phục nghệ thuật

Hiểu bài

Yêu cầu cần đạt

Biết những khái niệm cơ bản và vai trò của thiết kế trang phục trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn; thiết kế được trang phục nghệ thuật đơn giản; phân tích, đánh giá được sự khác nhau giữa thiết kế thời trang với thiết kế trang phục trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn.

Trang phục trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn

Trong nghệ thuật biểu diễn, cùng với nhiệm vụ thiết kế bối cảnh, tạo hình nhân vật là một phần quan trọng. Diễn viên trong tiết mục sân khấu, vở kịch hoặc bộ phim phải “hoá thân” thành nhân vật theo kịch bản và ý tưởng dàn dựng của đạo diễn. Ngoài hoá trang diện mạo, hoạ sĩ thiết kế mĩ thuật và hoạ sĩ phục trang phải thiết kế trang phục phù hợp với bối cảnh lịch sử, giai tầng xã hội, tính cách, nghề nghiệp và hoàn cảnh sống của nhân vật.

Thiết kế trang phục nghệ thuật không chỉ tạo ra hình ảnh bên ngoài mà còn giúp diễn viên gắn kết về cảm xúc với nhân vật. Trang phục cũng giúp khán giả nhận thức hiện thực cuộc sống và giá trị thẩm mỹ trong từng phân cảnh cũng như toàn bộ tác phẩm. Đây là hoạt động sáng tạo kiểu dáng quần, áo, giày, mũ, đồ trang sức,… cho nhân vật, nhằm tạo sự chân thực, sống động và giàu tính thẩm mỹ.

Đặc điểm và bước phân tích ban đầu

Trang phục nghệ thuật là trang phục đặc thù dành cho diễn viên đảm nhiệm một vai diễn cụ thể. Kiểu dáng và chất liệu có liên hệ với những thời đại, thời kì lịch sử hoặc đời sống đương đại, đồng thời có thể được cách điệu so với trang phục thực tế.

Bước đầu tiên của quá trình thiết kế là tìm hiểu, phân tích kịch bản và nhân vật. Hoạ sĩ phục trang cần nghiên cứu kịch bản, trao đổi với hoạ sĩ chính và đạo diễn để xác định hoàn cảnh lịch sử, giai tầng, nghề nghiệp, hoàn cảnh sống, tính cách và các đặc điểm của từng nhân vật, từ đó xây dựng phương án phục trang thích hợp.

Bảng phân tích, tổng hợp đặc điểm nhân vật trong kịch bản phim Chí Phèo SGK trang 16

Vận dụng

Lên ý tưởng thiết kế trang phục cho một nhân vật trong vở kịch hoặc bộ phim yêu thích. Có thể dựa vào đặc điểm nhân vật, bối cảnh lịch sử – xã hội và lựa chọn hình thức thể hiện như vẽ hoặc làm mô hình từ quần áo cũ, kim sa, trang kim, giấy màu, đề can,…