Kiểm tra, trưng bày sản phẩm cuối học kì l

Yêu cầu cần đạt: – Nhận định được tiến trình phát triển của một số trường phái nghệ thuật thời kì hiện đại trên thế giới. – Thu thập được các tư liệu, tài liệu,… phục vụ cho việc tìm hiểu nội dung bài học. – Lựa chọn được công cụ, phương tiện và vật liệu để thực hành, sáng tạo sản phẩm mĩ thuật. – Tổ chức trưng bày và thảo luận được về các nội dung đã học.

1. Một số gợi ý về cách tìm hiểu tiến trình phát triển của một số trường phái nghệ thuật thời kì hiện đại trên thế giới – Thời điểm các trường phái nghệ thuật ra đời; – Sự ảnh hưởng, kế thừa của các trường phái nghệ thuật thời kì hiện đại; – Tác giả, tác phẩm tiêu biểu.

2. Một số gợi ý về cách thu thập tư liệu, tài liệu trong quá trình học tập – Xác định từ khoá liên quan (tên tác giả, tác phẩm, trường phái nghệ thuật,...) và tra cứu trên internet, sách, tạp chí trong thư viện nhà trường; – Lập sơ đồ tư duy, liên kết các yếu tố liên quan đến nội dung của bài học; – Xác định nội dung cần lĩnh hội và mối liên hệ với thực tiễn.

3. Một số gợi ý về cách lựa chọn công cụ, phương tiện và vật liệu trong thực hành, sáng tạo sản phẩm mĩ thuật – Vật liệu tái sử dụng (vỏ hộp, chai,…); – Vật liệu sẵn có: sỏi, gỗ, chất liệu tạo hình (màu sáp, màu bột, giấy màu,…); – Sau khi có được vật liệu sử dụng sẽ xác định được công cụ, đồ dùng trong thực hành. Lưu ý: Khi sử dụng, cần tính đến việc đảm bảo sự an toàn và kĩ thuật cho thành thục.

4. Tổ chức trưng bày, thảo luận về các nội dung đã học – Bài nào có nội dung liên quan đến định hướng văn hoá? – Bài nào có nội dung liên quan đến định hướng xã hội? – Bài nào có tính kết nối tri thức với cuộc sống?

Chủ đề 5 VẺ ĐẸP TRONG LAO ĐỘNG Bài 9: Vẻ đẹp của người lao động trong sáng tạo mỹ thuật

Yêu cầu cần đạt: – Nhận biết được vẻ đẹp của dáng người lao động trong sáng tạo mỹ thuật. – Có kĩ năng quan sát, phân tích, tư duy hình ảnh để nhận biết vẻ đẹp của người lao động trong tác phẩm, sản phẩm mỹ thuật và thể hiện được tranh đề tài về vẻ đẹp trong lao động. – Biết được kĩ thuật in nỗi và thể hiện được một bức tranh bằng kĩ thuật này. – Có ý thức tham gia lao động và biết trân trọng người lao động trong cuộc sống.

QUAN SÁT 6 Tìm hiểu vẻ đẹp lao động trong tác phẩm mỹ thuật • Tác giả đã khai thác đề tài gì trong sáng tạo của mình? • Hãy liệt kê và phân tích một số yếu tố tạo hình được sử dụng trong tác phẩm mỹ thuật. (hình, màu, không gian, chất cảm,...) • Nguyên lí tạo hình nào được sử dụng trong tác phẩm hội họa? (cân bằng, nhịp điệu,...)

1. Phạm Mười, Vót chông, 1967, tượng đồng(1)
2. Vích-to Tác-di-ê (Victor Tardieu), Quang cảnh Hà Nội (Vue d’Hanoi ), 1937, tranh sơn dầu(2)

(1) Nguồn: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (2) Nguồn: auction.fr

1. Trần Liên Hằng, Xóm chài Quất Lâm, 1974, tranh sơn mài(1)

Tìm hiểu một số kí hoạ dáng người trong lao động

• Những kí hoạ dáng người trong lao động có đặc điểm gì? • Kĩ thuật nào cần lưu ý khi kí hoạ những dáng người trong lao động? • Yếu tố tạo hình nào tiêu biểu trong kí hoạ dáng người?

2. Vin-xen van Gốc, Kí hoạ(2)

3. Pôn Xê-dan (Paul Cézanne), Kí hoạ(3)

(1) Nguồn: Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam (2) Nguồn: wikiart.org (3) Nguồn: frick.org

THỂ HIỆN

Gợi ý cách thực hiện sản phẩm mĩ thuật theo phương pháp in

Bước 1. Tìm bố cục, vẽ hình. Tạo khuôn in (Hình ngược với phác thảo). Chuyển hình lên giấy xốp

Bước 2. Khắc định hình nét trên bản in

Bước 3. Thực hiện in tuần tự từng phần, mảng màu. Nét định hình chính là phần giấy đen không in

Bước 4. Hoàn thiện sản phẩm

Em có biết: Lao động là đề tài quen thuộc trong sáng tác nghệ thuật của nhiều tác giả. Đối tượng phản ánh trong đề tài này thường là hình tượng con người. Họ được khắc hoạ, tái hiện trong tư thế lao động khác nhau: trên đồng ruộng, trong nhà máy, công trường xây dựng,...

Tác giả lựa chọn cách thức biểu đạt, hình tượng nhân vật để truyền tải vẻ đẹp tạo hình trong lao động thông qua tác phẩm mĩ thuật, với chất liệu tạo hình phong phú (sơn dầu, sơn mài, thạch cao, đồng,...).

Dùng hình thức vẽ hoặc in nổi thể hiện về chủ đề Vẻ đẹp trong lao động

THẢO LUẬN

Trưng bày sản phẩm mỹ thuật và thảo luận: – Trình bày ý tưởng bạn muốn truyền tải thông qua sản phẩm mỹ thuật. – Trình bày các bước thực hiện sản phẩm tranh in. Bước nào quan trọng nhất? Vì sao? – Nếu được thay đổi về bố cục, cách thức thể hiện; bạn sẽ điều chỉnh gì trên sản phẩm mỹ thuật đã sáng tạo? – Bạn có cảm nhận gì về vẻ đẹp, tính biểu cảm trong tranh in? Gợi ý: về hình, nét, mảng, độ xốp của màu, tính biểu cảm của chất liệu tạo hình,... Sản phẩm mỹ thuật của học sinh

1. Nguyễn Thanh Vân, Xưởng làm bánh, sản phẩm mỹ thuật từ chất liệu màu bột

2. Minh Trí, Phơi vải, sản phẩm mỹ thuật từ phương pháp in, màu a-cờ-ry-lic

3. Hồng Anh, Làm gốm, sản phẩm mỹ thuật từ phương pháp in, màu bột

VẬN DỤNG

Khai thác hình ảnh dáng người trong lao động từ ghi chép, trong sách, báo, phương tiện truyền thông để vẽ một bức tranh tôn vinh vẻ đẹp của người lao động trong xã hội hiện đại.

Bài 10: Nghệ thuật trổ giấy trong trang trí

Yêu cầu cần đạt:

• Hiểu được kĩ thuật trổ giấy trong thực hành, sáng tạo sản phẩm mĩ thuật.
• Biết khai thác vẻ đẹp trong cuộc sống để thực hành sản phẩm mĩ thuật có tính ứng dụng.
• Vận dụng được kĩ thuật trổ giấy để làm một sản phẩm trang trí trong gia đình.
• Có ý thức gìn giữ nghệ thuật trổ giấy.

QUAN SÁT

Tìm hiểu sản phẩm mĩ thuật ứng dụng sử dụng nghệ thuật trổ giấy thủ công • Sản phẩm mĩ thuật của nghệ thuật trổ giấy thủ công có đặc điểm gì? • Nếu nét đẹp riêng của nghệ thuật trổ giấy thủ công trong sản phẩm mĩ thuật. • Theo em, các sản phẩm mĩ thuật của nghệ thuật trổ giấy thủ công có thể sản xuất hàng loạt được không? Vì sao?

1. Hình trổ giấy thủ công trang trí ở đèn bàn(1) 2. Thiệp trổ giấy quy trong bộ thiệp "Long, Ly, Quy, Phượng"(2)

(1) Nguồn: Đặng Dương (2) Nguồn: Nguyễn Đăng Chế

THỂ HIỆN

Gợi ý cách thực hiện đèn trang trí sử dụng nghệ thuật trổ giấy thủ công

Bước 1. Tạo khung xương cho đèn từ vật liệu sẵn có như hộp các-tông, que tre, que kem,...

Bước 2. Sử dụng hình ảnh vẽ đẹp trong cuộc sống trang trí bằng phương pháp trổ giấy

Bước 3. Dán hình trang trí vào vị trí trung tâm của đèn

Bước 4. Căn chỉnh chi tiết và hoàn thiện sản phẩm

Thiết kế một đồ vật trang trí cho góc học tập và sử dụng hình ảnh vẻ đẹp trong cuộc sống để trang trí theo cách em yêu thích

Em có biết: Nghệ thuật cắt, trổ giấy thủ công truyền thống tồn tại từ lâu đời trong nền văn hoá ở một số nước phương Đông (Trung Quốc, Nhật Bản,...), trong đó, Trung Quốc gọi nghệ thuật trổ giấy là Tiến chỉ (Jianzhi), Nhật Bản gọi nghệ thuật trổ giấy là Ki-ri-ga-mi (Kirigami). Ở Việt Nam, nghệ thuật trổ giấy được sử dụng nhiều trong các sản phẩm trang trí như tranh, bưu thiếp,...

Ngày nay, máy cắt giấy laser đã được sử dụng thay thế, vừa tiết kiệm sức lao động, vừa đáp ứng được nhu cầu của xã hội hiện đại. Tuy nhiên, nghệ thuật trổ giấy thủ công vẫn có sức sống bởi vẻ đẹp mộc mạc, độc đáo của sản phẩm đơn chiếc, điều mà sản phẩm sản xuất công nghiệp không thể có được.

Con hổ, tranh trổ giấy Việt Nam(1)

THÁO LUẬN

Trưng bày sản phẩm mĩ thuật và thảo luận: – Bạn đã sử dụng yếu tố, nguyên lí tạo hình nào trong quá trình thực hiện sản phẩm mĩ thuật? – Bạn đã lựa chọn vật liệu, cách thức thực hiện sản phẩm như thế nào? – Theo bạn, sản phẩm mĩ thuật bằng phương pháp trổ giấy có ưu điểm và hạn chế gì? – Sản phẩm mĩ thuật từ phương pháp trổ giấy có thể biểu đạt tương quan về độ dày – mỏng của nét, đặc – rỗng của hình được không? Vì sao?

Sản phẩm mĩ thuật của học sinh

1. Nguyễn Bá Hoàn, Quá lưu niệm (1) Nguồn: Nguyễn Tuấn Anh
2. Ngô Quang Thế, Thiệp chúc mừng
3. Nguyễn Văn Thành, Quà lưu niệm
4. Lê Hải, Đèn lồng

VẬN DỤNG Thực hiện một sản phẩm có tính trang trí ứng dụng trong cuộc sống bằng nghệ thuật trở giấy thủ công sử dụng trang trí phòng khách, phòng ngủ, phòng ăn,...

Chủ đề 6 GIAO THÔNG CÔNG CỘNG TRONG SÁNG TẠO MĨ THUẬT

Bài 11: Phương tiện giao thông công cộng trong sáng tạo mĩ thuật

Yêu cầu cần đạt:

• Hiểu được đặc điểm tạo hình của phương tiện giao thông công cộng.
• Cũng có được kĩ năng quan sát, tư duy hình ảnh, thu thập thông tin, dữ liệu trong tạo dáng được một phương tiện giao thông công cộng từ vật liệu sẵn có.
• Vận dụng được kiến thức bài học vào thiết kế một đồ chơi làm quà tặng từ vật liệu sẵn có hoặc tạo một sản phẩm mĩ thuật 2D (3D) thể hiện lại một phương tiện giao thông công cộng.
• Hiểu được sự cần thiết, lợi ích của phương tiện giao thông công cộng trong xã hội hiện đại.

QUAN SÁT Tìm hiểu về phương tiện giao thông công cộng • Quan sát và mô tả hình dáng các phương tiện giao thông dưới đây. • Em thấy công năng của các phương tiện giao thông công cộng có điểm gì khác với phương tiện giao thông cá nhân?

1. Tàu bay(1)
2. Phà chở khách(2)
3. Xe khách(3)
4. Taxi(4)

Phương tiện giao thông công cộng gồm: xe buýt, ô tô chở khách tuyến cố định, tàu bay chở khách, tàu hoả chở khách (gồm cả phương tiện đường sắt đô thị), tàu thủy chở khách, phà chở khách(5).

(1), (2), (3), (4) Nguồn: shutterstock (5) Khoản 1 Điều 2 Thông tư 39/2012/TT-BGTVT

THỂ HIỆN

Gợi ý cách thiết kế phương tiện giao thông công cộng (từ bản vẽ đến mô hình bằng vật liệu sẵn có)

Bước 1. Thể hiện ý tưởng bằng bản vẽ

Bước 2. Lựa chọn vật liệu để phù hợp với sản phẩm từ bản vẽ thiết kế

Bước 3. Chế tác vật liệu thành từng bộ phận của sản phẩm

Bước 4. Lắp ráp các bộ phận và hoàn thiện sản phẩm tàu thủy

Gợi ý cách thực hiện sản phẩm mĩ thuật thể hiện phương tiện giao thông tạo cảm giác 3D trên giấy

Bước 1. Tìm bố cục, vẽ phác hình tổng thể, chi tiết và thể hiện cân đối, hài hoà trên giấy

Bước 2. Chỉnh sửa hình chi tiết bằng bút đậm màu, lược bỏ nét thừa, bổ sung chi tiết cho bài vẽ hấp dẫn

Bước 3. Điều chỉnh chi tiết, thể hiện màu theo ý thích

Bước 4. Hoàn thiện bài vẽ

Em có biết: I-xô-mê-tríc (Isometric) là một trong các phương pháp để mô tả hình ảnh của các đối tượng 3D trong không gian hai chiều. Bản vẽ được thể hiện ba trục toa độ xuất hiện như nhau với góc giữa bất kì hai trong số chúng là 120 độ. Tất cả các đường thẳng đứng được vẽ theo chiều dọc, tất cả các đường ngang chênh 30 độ so với đường cơ sở.

Tạo một sản phẩm mĩ thuật thể hiện về đẹp của phương tiện giao thông công cộng theo cách em yêu thích

THẢO LUẬN

Trưng bày sản phẩm mĩ thuật và thảo luận: – Theo bạn, hiệu quả khi thể hiện không gian của phương pháp vẽ I-xô-mê-tríc là gì? – Quan sát sản phẩm đã thực hiện, bạn có thể gợi ý cần thay đổi hay thêm bớt chi tiết nào để sản phẩm đạt hiệu quả tạo hình tốt hơn? Vì sao cần phải thêm hay bớt những chi tiết ấy? – Sản phẩm nào theo bạn nhận thấy là hoàn thiện nhất? Vì sao?

Sản phẩm mĩ thuật của học sinh

1. Ngô Lê Vũ, Tàu bay, sản phẩm mĩ thuật từ giấy báo và vỏ chai nhựa

2. Nguyễn Lê Mai, Đoàn tàu hoả, sản phẩm mĩ thuật từ màu nước

3. Trương Thu Hương, Tàu hoả, sản phẩm mĩ thuật từ bia

VẠN DỤNG

Sử dụng vẻ đẹp tạo hình của phương tiện giao thông để trang trí một đồ vật mà em yêu thích.

Bài 12: Thiết kế, trang trí áo phông

Yêu cầu cần đạt:

• Hiểu được vai trò của truyền thông qua hình ảnh trên sản phẩm.
• Biết khai thác vẻ đẹp tạo hình phương tiện giao thông công cộng trong thiết kế, trang trí áo phông với mục đích truyền thông.
• Vận dụng được kiến thức bài học để trang trí được phụ kiện phục trang.
• Có ý thức sử dụng sản phẩm tuyên truyền cho văn hoá giao thông.

QUAN SÁT

Tìm hiểu thiết kế áo phông sử dụng hình ảnh phương tiện giao thông công cộng

• Tính phổ biến của hình ảnh truyền thông trên áo phông là gì? • Em có nhận xét gì về đặc điểm tạo hình: nét, hình, chữ, màu sắc,... • Để truyền thông về giao thông công cộng, em sử dụng hình ảnh phương tiện nào trong thiết kế áo phông?

AN TOÀN GIAO THÔNG LÀ HẠNH PHÚC CỦA MỌI NHÀ

1. Thiết kế áo phông truyền thông về an toàn giao thông đường thủy(1)

2. Thiết kế áo phông truyền thông về an toàn giao thông(2)

(1), (2) Nguồn: Duy An

THỂ HIỆN

Gợi ý cách thiết kế, trang trí áo phông tuyên truyền tham gia giao thông công cộng

Bước 1. Phác hình thể hiện ý tưởng Bước 2. Kẻ chữ và thể hiện chi tiết Bước 3. Lựa chọn màu để thể hiện, chú ý đến sự kết hợp hài hoà của màu sắc, sắc độ đậm – nhạt rõ ràng Bước 4. Hoàn thiện sản phẩm

Gợi ý cách thiết kế mẫu áo phông tuyên truyền giao thông công cộng bằng hình thức cắt, dán vải

Bước 1. Phác hình, thể hiện ý tưởng

Bước 2. Vẽ và cắt các thành phần chính, chi tiết cân trang trí

Bước 3. Thiết kế kiểu dáng áo phông

Bước 4. Thể hiện hình ảnh cân tuyên truyền

Em có biết:

Sử dụng hình ảnh để truyền thông trong thiết kế thời trang mang tính tượng trưng, nhằm mục đích truyền đạt thông tin về một sản phẩm, một sự kiện. Hình ảnh để truyền thông thường được in, vẽ, sử dụng kết hợp nhiều đặc điểm tạo hình và nội dung của hình ảnh sử dụng với mục đích truyền thông: • Hình minh họa cần rõ ràng, sắc nét, có đọng; • Màu sắc có độ tương phản mạnh và theo mảng; • Nội dung chữ ngắn gọn, súc tích.

Em hãy khai thác ý nghĩa và vẻ đẹp tạo hình của phương tiện giao thông công cộng để thiết kế áo phông truyền thông về lợi ích của giao thông công cộng trong đời sống xã hội.

THẢO LUẬN

Trưng bày sản phẩm mĩ thuật và thảo luận: – Thông qua sản phẩm thiết kế áo phông, bạn muốn truyền tải thông điệp gì đến người xem? – Trong quá trình thiết kế áo phông (ý tưởng, tạo hình, hoà sắc...), bạn thấy khó khăn ở bước nào nhất? Vì sao? – Theo bạn, cần bổ sung chi tiết hoặc màu sắc như thế nào để sản phẩm thiết kế áo phông có tính cô đọng, gây được sự chú ý của người xem?

Sản phẩm mĩ thuật của học sinh

1. Hoàng Khánh Thư, thiết kế áo phông An toàn giao thông công cộng, chất liệu màu sáp

2. Thuy An, thiết kế áo phông An toàn hàng không, chất liệu màu dạ

VẬN DỤNG Vận dụng kiến thức bài học để sáng tạo tranh áp phích về chủ đề giao thông.

Chủ đề 7 Mĩ thuật Việt Nam thời kì hiện đại

Bài 13: Một số tác giả, tác phẩm mĩ thuật Việt Nam thời kì hiện đại

Yêu cầu cần đạt:

• Biết được giá trị tạo hình của nền mĩ thuật Việt Nam hiện đại thông qua một số tác giả, tác phẩm.
• Viết được một bài luận về tác giả, tác phẩm hoặc vẽ theo một trường phái mĩ thuật Việt Nam hiện đại.
• Vận dụng được kiến thức đã học xây dựng một video clip/ một tờ báo tường về nghệ thuật Việt Nam hiện đại.
• Tự hào về nền mĩ thuật Việt Nam thời kì hiện đại.

QUAN SÁT Tìm hiểu đặc điểm tạo hình của một số tác phẩm mĩ thuật Việt Nam thời kì hiện đại • Đặc điểm tạo hình của mĩ thuật Việt Nam thời kì hiện đại là gì? • Mĩ thuật Việt Nam thời kì hiện đại thường khai thác những đề tài nào?

1. Nguyễn Tư Nghiêm, Con nghề, 1957, tranh sơn mài(1)
2. Lê Anh Vân, Chiến luỹ, 1984, tranh sơn dầu(2)

Mĩ thuật Việt Nam hiện đại có thể phân kì như sau: Giai đoạn từ 1925 – 1945, mĩ thuật Việt Nam theo các khuynh hướng, trường phái nghệ thuật phương Tây, thông qua các họa sĩ được đào tạo ở Trường Mĩ thuật Đông Dương; Giai đoạn từ 1946 – 1975, mĩ thuật Việt Nam lấy khuynh hướng hiện thực xã hội chủ nghĩa làm chủ đạo; Giai đoạn từ 1976 đến nay, mĩ thuật Việt Nam có nhiều khuynh hướng sáng tác đa dạng trong bối cảnh hội nhập thế giới ngày một sâu rộng.

Một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu của mĩ thuật hiện đại Việt Nam

Thành tựu của mĩ thuật hiện đại Việt Nam được thể hiện qua các tác giả, tác phẩm tiêu biểu ở mỗi giai đoạn.

Trong giai đoạn đầu, các họa sĩ được tiếp thu nghệ thuật hiện đại phương Tây qua một số trường phái như: họa sĩ Nguyễn Phan Chánh với tác phẩm tranh lụa Choi ô ăn quan (1931), họa sĩ Nguyễn Gia Trí với tác phẩm tranh sơn mài Thiếu nữ trong vườn (1939), họa sĩ Tô Ngọc Vân với tác phẩm tranh sơn dầu Thiếu nữ bên hoa huệ (1943), họa sĩ Nguyễn Khang với tác phẩm tranh sơn mài Đánh cá đêm trăng (1943),... Sau năm 1945, nhiều họa sĩ đã tiếp nhận và phát triển phong cách hiện thực xã hội chủ nghĩa trong những sáng tác của mình, tiêu biểu có thể kể đến như: họa sĩ Nguyễn Sỹ Ngọc với tác phẩm tranh sơn mài Tình quân dân (1949), họa sĩ Nguyễn Sáng với tác phẩm tranh sơn dầu Giặc đốt làng tôi (1954), họa sĩ Lê Quốc Lộc với tác phẩm tranh sơn mài Qua bán cũ (1957),...

Từ năm 1976 đến nay, nhiều tác phẩm mĩ thuật với sự đa dạng trong chất liệu (sơn dầu, sơn mài, màu nước, màu bột,...), đề tài (phong cảnh, chân dung, sinh hoạt,...) đã cho thấy mĩ thuật hiện đại Việt Nam thành công trong việc tiếp nối truyền thống cũng như hội nhập với các trào lưu mĩ thuật trên thế giới.

1. Nguyễn Phan Chánh, Choi ô ăn quan, 1931, tranh lụa(1)

2. Nguyễn Sáng, Giặc đốt làng tôi, 1954, tranh sơn dầu(2)

3. Tô Ngọc Vân, Thiếu nữ bên hoa huệ, 1943, tranh sơn dầu(3)

(1), (3) Nguồn: Bộ sưu tập cá nhân (2) Nguồn: Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam

Về điêu khắc, nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim với tác phẩm tượng Chân dung Bác Hồ (1946), nhà điêu khắc Diệp Minh Châu với tác phẩm tượng Võ Thị Sáu (1958), nhà điêu khắc Nguyễn Hải với các tác phẩm tượng Mùa xuân chiến thắng (1976),...

1. Diệp Minh Châu, Bác Hồ với thiếu nhi (Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc), 1990, tượng đài chất liệu đồng(1)

2. Trịnh Dân, Cất đáy thép gai, 1980, tượng gang(2)

3. Dương Đăng Cản, Tình đất hương cây, tượng gỗ(3)

Lựa chọn một trong hai cách thực hành: – Viết bài giới thiệu (từ 10 đến 15 câu) về một tác giả, tác phẩm mĩ thuật Việt Nam thời kì hiện đại. – Khai thác ngôn ngữ tạo hình của một tác phẩm mĩ thuật trong thời kì mĩ thuật Việt Nam hiện đại vào sáng tạo sản phẩm mĩ thuật.

(1) Nguồn: Nguyễn Tuấn Anh (2), (3) Nguồn: Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam

THẢO LUẬN

Trưng bày sản phẩm mĩ thuật và thảo luận: – Sản phẩm mĩ thuật của bạn khai thác vẻ đẹp tạo hình hay đề tài trong tác phẩm mĩ thuật nào? – Bài viết của bạn giới thiệu, phân tích tác giả, tác phẩm nào của nền mĩ thuật Việt Nam thời kì hiện đại? Vì sao bạn chọn tác giả, tác phẩm ấy? – Khi viết bài, bạn đã khai thác thông tin từ nguồn nào? Điều thuận lợi và khó khăn của bạn khi tìm hiểu thông tin về tác giả, tác phẩm là gì? Bạn đã khắc phục điều này như thế nào?

1. Bùi Tiến Dũng, Đi chợ, sản phẩm mĩ thuật từ màu bột
2. Vương Thu Trang, Đi cấy, sản phẩm mĩ thuật từ đất nặn
3. Mai Thu Bình, Giã bánh giấy, sản phẩm mĩ thuật từ màu goát

VẬN DỤNG Tìm hiểu, làm video clip (hoặc vẽ sơ đồ) giới thiệu về tác giả, tác phẩm tiêu biểu của nền mĩ thuật Việt Nam thời kì hiện đại.

Bài 14: Nghệ thuật thiết kế Việt Nam thời kì hiện đại

Yêu cầu cần đạt: – Biết được khái quát về lịch sử của nghệ thuật thiết kế Việt Nam thời kì hiện đại. – Hiểu và thiết kế được một sản phẩm mĩ thuật ứng dụng. – Vận dụng được đặc điểm cơ bản của thiết kế hiện đại trong thiết kế đồ gia dụng. – Yêu thích ngành thiết kế mĩ thuật ứng dụng.

QUAN SÁT Tim hiểu một số sản phẩm của nghệ thuật thiết kế Việt Nam thời kì hiện đại • Nếu một số sản phẩm thiết kế Việt Nam tiêu biểu thời kì hiện đại. • Hãy nêu đặc điểm tiêu biểu của nghệ thuật thiết kế Việt Nam thời kì hiện đại.

1. Nguyễn Sáng, Bộ tem bưu chính đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, 1946(1)
2. Nguyễn Văn Ý, Bộ ấm ché, 1963(2)

Nghệ thuật thiết kế Việt Nam thời kì hiện đại được biết đến với việc thành lập Trường Mĩ nghệ Thủ Dầu Một (1901); Trường Mĩ nghệ Biên Hoà (1903) và dấu mốc là Trường Quốc gia Mĩ nghệ, nay là Trường Đại học Mĩ thuật Công nghiệp Hà Nội (1949) với các ngành đào tạo như: sơn mài, chạm kim, dệt thảm len, nghề mộc,...

Đến thập niên 60 của thế kỉ 20, các cụm từ như “mĩ thuật công nghiệp”, “thiết kế tạo dáng công nghiệp”, “mĩ thuật ứng dụng” đã bắt đầu xuất hiện và phát triển ở Việt Nam.

(1) Nguồn: vietstamp.net (2) Nguồn: Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam

1. Khuyết danh, Áo dài kiểu Lê Phổ, khoảng giữa thế kỉ 20(1)

2. Phạm Hậu, Tủ gỗ trang trí sơn mài, khoảng giữa thế kỉ 20(2)

3. Lê Huy Văn, Hộp đựng chè, 1987(3)

4. Lê Thiệp, 30/4/1975 Việt Nam toàn thắng, cả nước thống nhất tiến lên chủ nghĩa xã hội, 1985, tranh cổ động(4)

(1), (3), (4) Nguồn: Tư liệu (2) Nguồn: Bộ sưu tập cá nhân

THỂ HIỆN

Gợi ý các bước thiết kế đồ chơi từ bản vẽ đến mô hình bằng vật liệu sẵn có

Bước 1. Vẽ bản vẽ thiết kế đơn giản thể hiện ý tưởng và vật liệu sử dụng

Bước 2. Sử dụng vật liệu sẵn có tạo dáng đồ chơi theo ý tưởng thể hiện trong bản vẽ

Bước 3. Tạo các chi tiết và bộ phận tạo chuyển động của hộp đồ chơi

Bước 4. Lắp ghép các bộ phận và hoàn thiện sản phẩm

Em có biết: Sản phẩm thiết kế hiện đại thường có các đặc điểm sau:

• Tính thẩm mỹ: Ở sản phẩm thiết kế, tính thẩm mỹ thể hiện ở hình khối, màu sắc, chất liệu và sự kết hợp một cách hài hoà của các yếu tố này.
• Công năng: Khi thiết kế, sản phẩm ứng dụng luôn phục vụ một mục đích cụ thể. Đặc điểm này thể hiện tính hiệu quả hay chất lượng sử dụng, phục vụ nhu cầu cuộc sống.
• Tính kinh tế: Thể hiện ở khả năng thực hiện trong điều kiện thuận lợi, đáp ứng nhu cầu cho nhiều người, giá thành sản xuất hạ, tính ưu việt trong sử dụng cao,...
• Tính phổ biến: Sản phẩm có khả năng sản xuất hàng loạt, phù hợp với nhiều đối tượng khác nhau.

Thiết kế một sản phẩm thuộc lĩnh vực thiết kế công nghiệp bằng vật liệu sẵn có

THẢO LUẬN

Trưng bày sản phẩm mĩ thuật và thảo luận: – Sản phẩm được làm từ những vật liệu sẵn có nào? – Sản phẩm được khai thác từ ý tưởng nào? – Tính thẩm mỹ của sản phẩm có phù hợp với công năng sử dụng không? Vì sao?

Sản phẩm mĩ thuật của học sinh

1. Lê Ngọc, Bản vẽ thiết kế giá để điện thoại

2. Phạm Huy Quang, Lọ hoa, sản phẩm mĩ thuật từ vật liệu tái sử dụng

3. Mai Thu Bình, Đồ chơi, sản phẩm mĩ thuật dành cho thiếu nhi bằng vật liệu sẵn có

VẠN DỤNG

Lên ý tưởng và vẽ phác thảo thiết kế một sản phẩm đồ gia dụng em yêu thích, trong đó thể hiện được những đặc điểm mà một sản phẩm thiết kế hiện đại cần có.

Bài 15: Ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình

Yêu cầu cần đạt:

• Hiểu được vai trò của mĩ thuật trong đời sống văn hoá xã hội.
• Liệt kê được một số ngành nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình.
• Viết được một bài luận hoặc làm một đoạn video clip,... giới thiệu ngành nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình.
• Liên hệ thực tế và bước đầu có ý thức tìm hiểu công việc liên quan đến lĩnh vực mĩ thuật tạo hình phù hợp với năng lực bản thân.

QUAN SÁT Tìm hiểu một số hình ảnh công việc liên quan đến mĩ thuật tạo hình • Em biết những công việc nào liên quan đến mĩ thuật tạo hình? • Trong các công việc liên quan đến mĩ thuật tạo hình, em thích công việc nào nhất? Vì sao?

– Hình ảnh liên quan đến công việc của ngành Hội họa

1. Họa sĩ vẽ tranh chất liệu sơn mài(1)
2. Họa sĩ vẽ tranh chất liệu sơn dầu(2)
3. Họa sĩ vẽ tranh phong cảnh(3)
4. Họa sĩ vẽ tranh chân dung(4)

(1) Nguồn: Triệu Khắc Tiến (2), (3), (4) Nguồn: Shutterstock

– Hình ảnh công việc liên quan đến ngành Đồ hoạ tranh in

1. Nghệ nhân khắc văn in tranh khắc gỗ(1)

2. Nghệ nhân thể hiện kĩ thuật in tranh dân gian Đông Hồ(2)

– Hình ảnh công việc liên quan đến ngành Điêu khắc

3. Nghệ nhân đang tác tượng gỗ(3)

4. Nhà điêu khắc đang thực hành phác thảo phù điêu(4)

Lĩnh vực mĩ thuật tạo hình có nhiều ngành như: Hội hoạ, Điêu khắc, Đồ hoạ tranh in với các tên gọi nghề chung như: hoạ sĩ, nhà điêu khắc. Ngành Hội hoạ chia ra nhiều chất liệu tạo hình như: sơn mài, sơn dầu, lụa, màu nước, màu bột,... Ngành Điêu khắc lại có các chất liệu cơ bản như: đất nung, gốm, gỗ, đá, đồng, sắt, thép, sáp, sa mốt, xi măng, bê tông,... Đồ hoạ tranh in được phân chia theo các kĩ thuật tạo hình như: in nổi, in lõm, in phẳng (hoặc in bằng), in xuyên, in độc bản,...

(1), (2) Nguồn: Nguyễn Tuấn Anh (3) Nguồn: Nguyễn Ngọc Thái (4) Nguồn: Shutterstock

THỂ HIỆN

6. Gợi ý cách giới thiệu về ngành, nghề mĩ thuật tạo hình

Bước 1: Lựa chọn ngành, nghề mĩ thuật tạo hình và lựa chọn hình ảnh để thể hiện thông qua sưu tầm trên sách, báo, internet,... Bước 2: Sắp xếp hình ảnh để thể hiện nội dung. Bước 3: Viết lời giới thiệu về đặc điểm của ngành, nghề mĩ thuật truyền thống, cơ sở đào tạo, hoạt động đặc trưng, thị trường,... Bước 4: Trao đổi trong nhóm và hoàn thiện bài giới thiệu.

Lưu ý: Căn cứ vào điều kiện thực tế để lựa chọn hình thức trình bày phù hợp như: PowerPoint, sơ đồ tư duy, video clip,...

1. Hoạt động sáng tác tranh sơn mài ở xưởng vẽ(1)

Em có biết: Những công việc liên quan đến mĩ thuật tạo hình góp phần quan trọng giúp cuộc sống trở nên tươi đẹp hơn ở các phương diện giáo dục, nhận thức, sáng tạo, thưởng thức,... Hiện nay, nhiều trường đại học và cao đẳng ở Việt Nam có những mã ngành đào tạo liên quan đến mĩ thuật tạo hình như: Lý luận, lịch sử và phê bình mĩ thuật; hội họa, điêu khắc, đồ họa (tranh in), mĩ thuật đô thị,...

6. Lựa chọn một ngành, nghề mĩ thuật tạo hình yêu thích và thực hiện thuyết trình theo nhóm (PowerPoint, sơ đồ tư duy, video clip) để giới thiệu

(1) Nguồn: Triệu Khắc Tiến

THẢO LUẬN

Trưng bày sản phẩm mỹ thuật nhóm đã thực hiện và trả lời những câu hỏi sau: – Sản phẩm của nhóm bạn thực hiện bằng hình thức nào? Sản phẩm giới thiệu về ngành, nghề nào của lĩnh vực mỹ thuật tạo hình? – Trong những sản phẩm của các nhóm đã trình bày, bạn thích sản phẩm nào nhất? Tại sao? – Theo bạn, việc áp dụng khoa học kĩ thuật trong bài trình bày có hiệu quả thế nào?

Sản phẩm của học sinh

1. Nguyễn Hoàng Linh, Sơ đồ về quá trình làm vóc và tranh sơn mài
2. Phan Hà Anh, Trích đoạn video clip quá trình làm tranh sơn mài

VẬN DỤNG

Viết bài luận ngắn giới thiệu sự đa dạng và ý nghĩa của ngành, nghề thuộc lĩnh vực mỹ thuật tạo hình.

Bài 16: Đặc trưng của ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình

Yêu cầu cần đạt:

• Nếu được yêu tố đặc trưng của một số ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình.
• Biết được các bước thực hiện một tác phẩm mĩ thuật của họa sĩ
• Thể hiện được kiến thức, Kĩ năng liên môn thông qua sản phẩm cụ thể.
• Nhận định được lĩnh vực chuyên ngành phù hợp với sở thích cá nhân.

QUAN SÁT Tìm hiểu về thị trường của sản phẩm, tác phẩm mĩ thuật tạo hình qua các câu hỏi sau: • Tác phẩm, sản phẩm thuộc lĩnh vực mĩ thuật tạo hình được sử dụng vào mục đích gì? • Hãy cho biết khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường của tác phẩm, sản phẩm thuộc lĩnh vực mĩ thuật tạo hình. • Tìm hiểu và cho biết một tác phẩm mĩ thuật được đấu giá thành công cao nhất là bao nhiêu.

1. Một buổi giới thiệu triển lãm tranh(1)

Thị trường trao đổi, mua bán sản phẩm tác phẩm mĩ thuật là nơi người mua và người bán kinh doanh hàng hoá, dịch vụ và tác phẩm nghệ thuật theo những nhu cầu, mục đích khác nhau. Về cơ bản, sản phẩm, tác phẩm nghệ thuật được giao dịch trực tiếp từ nghệ sĩ hoặc qua các nhà sưu tầm, nhà đấu giá có đủ chức năng được phép hoạt động trong lĩnh vực này.

(1) Nguồn: Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam

THỂ HIỆN Một số yếu tố đặc trưng của ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình

– Ngôn ngữ tạo hình Sản phẩm, tác phẩm thuộc lĩnh vực mĩ thuật tạo hình sử dụng các yếu tố tạo hình như: chấm, nét, hình, khối, màu sắc, đậm – nhạt, chất cảm, không gian và nguyên lí tạo hình như: cân bằng, tương phản, lập lại, nhịp điệu, nhấn mạnh, chuyển động, tỉ lệ, hài hoà để thể hiện hiện thực khách quan theo quan điểm nghệ thuật của nghệ sĩ.

1. Lê Thị Lưu, Người phụ nữ bên các con, tranh lụa(1) Bà được xem là nữ họa sĩ đầu tiên của nền mĩ thuật hiện đại Việt Nam. Trong tác phẩm của mình, nhân vật được thể hiện có khuôn mặt trái xoan; mang trang phục truyền thống. Tranh có bố cục cân đối, hài hoà; màu sắc tươi sáng với bảng màu mang phong cách riêng của mình.

2. Uy-lêm dờ Cun-ning (Willem de Kooning), Trao đổi (Interchange), 1955, tranh sơn dầu(2) Tác phẩm là một kiệt tác mang tính đột phá và có ảnh hưởng lớn tới trường phái Biểu hiện trừu tượng, được một nhà sưu tập mua với giá 300 triệu đô la Mỹ vào năm 2015.

(1) Nguồn: Bộ sưu tập cá nhân (2) Nguồn: Bloomberg

Tìm hiểu các bước vẽ tranh chì màu của họa sĩ

• Màu sắc trong tranh chì màu có đặc điểm gì? • Kĩ thuật thể hiện trong tranh chì màu như thế nào?

Bước 1. Tìm hình và xây dựng bố cục Bước 2. Lựa chọn hoà sắc và thể hiện sắc độ từ nhạt đến đậm Bước 3. Thể hiện các chi tiết và hoàn thiện tác phẩm Bước 4. Lồng tác phẩm vào khung và trưng bày

Em có biết: Ở Việt Nam, ngành, nghề đào tạo liên quan đến lĩnh vực mĩ thuật tạo hình giúp người học có năng lực trong thực hành, sáng tạo, đáp ứng được các nhu cầu và vị trí công việc như: người tuyển chọn và giới thiệu tác phẩm, họa sĩ, nhà điêu khắc, nhà sư phạm, nhà phê bình, biên tập viên,... thuộc lĩnh vực mĩ thuật.

Thực hiện một sản phẩm mĩ thuật về một ngành, nghề liên quan đến mĩ thuật tạo hình em yêu thích