Khái quát về chuyển hoá vật chất và năng lượng
Chuyển hoá vật chất gắn với biến đổi năng lượng; ATP chuyển giao hoá năng và enzyme điều khiển tốc độ phản ứng.
Hiểu bài
Chuyển hoá vật chất và năng lượng
Năng lượng là khả năng sinh công hoặc làm vật chất chuyển động. Trong tế bào, năng lượng tồn tại dưới dạng động năng và thế năng. Động năng gồm nhiệt năng, cơ năng và điện năng; thế năng gồm năng lượng trong liên kết hoá học hoặc chênh lệch điện thế, nồng độ giữa hai phía màng.
Chuyển hoá năng lượng là sự chuyển đổi từ dạng này sang dạng khác và luôn đi kèm chuyển hoá vật chất. Hoá năng là dạng chủ yếu được tích luỹ và sử dụng. ATP gồm adenine, đường ribose và ba gốc phosphate; nó dự trữ năng lượng ngắn hạn để cung cấp nhanh cho hoạt động sống.
Enzyme là chất xúc tác sinh học do tế bào tổng hợp. Enzyme làm tăng tốc phản ứng, có tính đặc hiệu với cơ chất và chịu ảnh hưởng của điều kiện môi trường. Trong chuỗi chuyển hoá, sản phẩm cuối tích luỹ quá nhiều có thể liên kết với enzyme đầu chuỗi và ức chế hoạt động của enzyme, tạo cơ chế ức chế ngược.
Sơ đồ ức chế ngược: enzyme đầu chuỗi chuyển hoá bị sản phẩm cuối cùng gắn vào và ức chế, làm giảm hoạt tính enzyme. SGK trang 83