Phân giải và tổng hợp các chất trong tế bào
Phân giải giải phóng năng lượng qua hô hấp hoặc lên men; tổng hợp dùng năng lượng để tạo các chất phức tạp.
Hiểu bài
Phân giải và tổng hợp trong tế bào
Phân giải phá vỡ liên kết trong phân tử sinh học, tạo phân tử nhỏ hơn và giải phóng năng lượng. Phương trình tổng quát được sách biểu diễn:
$$C_6H_{12}O_6 + 2ATP + 6O_2 \longrightarrow 6CO_2 + 6H_2O + 30\text{–}32ATP + \text{nhiệt năng}.$$
Hô hấp tế bào gồm ba giai đoạn chính: đường phân, chu trình Krebs và chuỗi truyền electron. Pyruvate ba carbon chuyển thành acetyl-CoA hai carbon trước khi vào chu trình Krebs. Chuỗi truyền electron diễn ra ở màng trong ti thể. Lên men gồm đường phân và giai đoạn lên men, cho hiệu quả ATP thấp hơn hô hấp tế bào.
Các giai đoạn chính của hô hấp tế bào SGK trang 86
Tổng hợp tạo hợp chất phức tạp từ chất đơn giản và tiêu tốn, tích luỹ năng lượng. Quang hợp gồm pha sáng và chu trình Calvin. Pha sáng chuyển năng lượng ánh sáng thành ATP và NADPH, đồng thời phân li nước giải phóng $O_2$; các sản phẩm năng lượng này được dùng trong tổng hợp chất hữu cơ.