Một số bệnh do virus và các thành tựu nghiên cứu ứng dụng virus
Virus có thể gây bệnh qua phá huỷ hoặc biến đổi tế bào, nhưng cũng được khai thác làm vector và chế phẩm sinh học.
Hiểu bài
Bệnh do virus và ứng dụng virus
Virus gây bệnh bằng cách xâm nhập, chiếm dụng hoạt động của tế bào, phá huỷ tế bào hoặc làm biến đổi hệ gene của tế bào chủ. Một số virus nhân lên theo kiểu tiềm tan có thể gây đột biến hoặc kích hoạt gene; nguồn nêu virus viêm gan B liên quan nguy cơ ung thư gan và HPV liên quan ung thư cổ tử cung. Virus RNA dễ phát sinh biến thể do quá trình nhân bản có thể tạo nhiều sai khác.
HIV là virus RNA tấn công các tế bào miễn dịch như bạch cầu T4 và đại thực bào. Gai glycoprotein giúp HIV liên kết đặc hiệu với thụ thể; vỏ ngoài dung hợp với màng tế bào. HIV mang enzyme phiên mã ngược để tạo DNA từ RNA, sau đó DNA virus có thể tích hợp vào hệ gene tế bào chủ.
Sơ đồ chu trình nhân lên của HIV trong tế bào chủ, gồm hấp phụ, xâm nhập, cởi vỏ, phiên mã ngược, tích hợp DNA, lắp ráp và phóng thích. SGK trang 147
Virus cũng được ứng dụng làm vector chuyển gene, sản xuất vaccine và chế phẩm sinh học hoặc thuốc trừ sâu. Liệu pháp gene có thể dùng vector virus để đưa gene lành vào tế bào nhằm thay thế hoặc hỗ trợ gene bệnh.