Khái quát về virus
Virus gồm vật chất di truyền và capsid, chỉ nhân lên trong tế bào chủ qua năm giai đoạn cơ bản.
Hiểu bài
Virus là dạng vật chất không có cấu tạo tế bào, có kích thước rất nhỏ và chỉ nhân lên trong tế bào chủ. Cấu tạo chung gồm vật chất di truyền là DNA hoặc RNA và vỏ protein capsid; một số virus có thêm vỏ ngoài cùng glycoprotein. Hình thái có thể là xoắn, đa diện, hình cầu hoặc dạng phức tạp.
Một số dạng cấu tạo và hình thái virus SGK trang 142
Sự gia tăng số lượng virus trong tế bào gọi là sự nhân lên. Quá trình cơ bản trải qua năm giai đoạn: hấp phụ, xâm nhập, tổng hợp, lắp ráp và giải phóng. Ở giai đoạn hấp phụ, protein bề mặt hoặc gai glycoprotein của virus tương tác đặc hiệu với thụ thể trên tế bào chủ. Giai đoạn tổng hợp tạo vật chất di truyền và protein virus; giai đoạn lắp ráp đưa lõi nucleic acid vào vỏ protein; cuối cùng virus thoát khỏi tế bào.
Thể thực khuẩn có thể nhân lên theo chu kì sinh tan hoặc chu kì tiềm tan. Chu kì sinh tan kết thúc bằng phá vỡ tế bào chủ; trong chu kì tiềm tan, hệ gene virus gắn vào nhiễm sắc thể vi khuẩn và nhân lên cùng tế bào chủ.