Lực căng mặt ngoài của nước
Hoạt động kết hợp thí nghiệm vật lí với thu thập, ghép nhóm và so sánh dữ liệu đường kính bong bóng.
Hiểu bài
Hoạt động thực hành khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ đến lực căng mặt ngoài của nước xà phòng thông qua đường kính bong bóng. Xà phòng làm giảm lực căng bề mặt; lực càng yếu thì bong bóng có thể càng lớn. Dụng cụ gồm nước, nước nóng, xà phòng, nhiệt kế, cốc, thìa, ống hút, tấm trong và giấy có vạch chia centimét.
Quy trình tiêu biểu: pha dung dịch, đặt giấy kẻ dưới tấm nhựa, đổ một lượng dung dịch lên tấm, thổi bong bóng đến khi vỡ, đo đường kính và ghi kết quả. Một nhóm dùng dung dịch ở nhiệt độ phòng, nhóm khác dùng nước nóng khoảng $70^\circ\mathrm C$–$80^\circ\mathrm C$.
Dữ liệu đường kính được ghép theo các khoảng như $[2;4)$, $[4;6)$, …, $[18;20)$, $[20;22]$. Hai nhóm lập bảng tần số, tính các số đặc trưng và so sánh để rút ra kết luận từ số liệu thực nghiệm.
Khung bảng ghép nhóm đường kính bong bóng của hai nhóm thí nghiệm SGK trang 129