Dao động tắt dần. Dao động cưỡng bức. Hiện tượng cộng hưởng
Tóm tắt
Lực cản gây tắt dần, ngoại lực tuần hoàn gây dao động cưỡng bức, còn cộng hưởng làm biên độ đạt cực đại.
Hiểu bài
Tắt dần, cưỡng bức và cộng hưởng
Trong dao động tự do lí tưởng, hệ dao động với tần số riêng $f_0$. Trên thực tế, ma sát và lực cản làm cơ năng chuyển dần thành nhiệt năng, vì vậy biên độ giảm theo thời gian và hệ cuối cùng dừng lại: đó là dao động tắt dần. Khi hệ chịu một ngoại lực tuần hoàn, dao động của nó là dao động cưỡng bức. Biên độ cưỡng bức phụ thuộc biên độ ngoại lực, lực cản và độ chênh giữa tần số ngoại lực với tần số riêng. Khi hai tần số tiến đến bằng nhau, biên độ đạt cực đại; hiện tượng này gọi là cộng hưởng.
Bộ thí nghiệm khảo sát dao động tắt dần của con lắc đơn, có nguồn điện, con lắc gắn bút dạ và tấm nhựa chuyển động đều. SGK trang 24