Quy trình lựa chọn nghề nghiệp

Hiểu bài

Một số cơ sở lựa chọn nghề nghiệp

Theo lí thuyết mật mã Holland, nếu một người chọn nghề phù hợp với tính cách thì người đó dễ thích ứng với yêu cầu công việc, hoàn thành nhiệm vụ và đạt sự hài lòng nghề nghiệp. Sáu kiểu tính cách và môi trường nghề nghiệp tương ứng gồm: kĩ thuật, nghiên cứu, nghệ thuật, xã hội, quản lí và nghiệp vụ. Trong thực tế, tính cách của một người có thể là sự kết hợp của hai hoặc ba nhóm.

Biểu đồ sáu nhóm tính cách Holland dạng lục giác, chia thành các mảng nghề nghiệp, kĩ thuật, nghiên cứu, nghệ thuật, xã hội và quản lí. SGK trang 25

Nhận biết đặc điểm tính cách của bản thân rồi đối chiếu với môi trường làm việc tương ứng là một cơ sở để định hướng nghề hoặc ngành học.

Lí thuyết cây nghề nghiệp chỉ ra mối quan hệ giữa thành công nghề nghiệp với cá tính, sở thích, khả năng và giá trị nghề nghiệp. Phần “gốc rễ” của cây thể hiện các đặc điểm này; phần “quả” thể hiện mong muốn như cơ hội việc làm, môi trường tốt, lương cao, công việc ổn định và được tôn trọng. Việc chọn nghề cần bắt đầu từ “gốc rễ”, vì sự phù hợp giữa nghề với bản thân mới tạo cơ sở đạt những kết quả mong muốn.

Quyết định chọn nghề còn chịu ảnh hưởng của yếu tố khách quan. Nhà trường cung cấp kiến thức và trải nghiệm hướng nghiệp; gia đình tác động qua điều kiện kinh tế, sự quan tâm và truyền thống nghề nghiệp; xã hội tác động qua cung–cầu lao động, định kiến và trào lưu; nhóm bạn là nguồn tham khảo nhưng không nên trở thành căn cứ duy nhất.

Vận dụng: Trước ý kiến chỉ cần chọn nghề dễ xin việc và thu nhập cao, hãy xem xét thêm sở thích, năng lực, cá tính, giá trị nghề nghiệp và thông tin thị trường lao động.