Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây chuối

Bài 7 KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY CHUỐI

Sau bài học này, em sẽ

• Phân tích đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của chuối.
• Trình bày quy trình trồng, chăm sóc, điều khiển ra hoa, đậu quả cho cây chuối.

1. Đặc điểm thực vật học

• Tên khoa học: Musa sp.
• Rễ: loại rễ chùm gồm rễ ngang và rễ thằng, rễ ngang sinh trưởng khoẻ.
• Thân, cành: thân thật dưới đất, thân giả trên mặt đất 3–4 m, đường kính 20–30 cm.
• Lá: rất lớn, diện tích lá rộng đến 0,6 m và dài tới 3 m.
• Hoa: hoa chùm gồm hoa đực, lưỡng tính, cái; chỉ hoa cái có khả năng ra quả.
• Quả: thành nải trong buồng chuối, chín vàng, thịt mềm ngọt.

2. Yêu cầu ngoại cảnh

• Nhiệt độ thích hợp 25–35°C; dưới 12°C chậm sinh trưởng.
• Mưa thích hợp 1200–2400 mm/năm.
• Ánh sáng: 1000–10000 lux; giai đoạn ra hoa và mang trái cần nhiều sáng.
• Đất: thịt nhẹ, pha cát, phù sa; thoát nước tốt, pH 6,0–7,4.
• Gió: gió mạnh dễ gãy lá và đổ cây.

II. Quy trình kỹ thuật trồng

1. Kỹ thuật trồng

• Thời vụ: miền Nam: đầu–giữa mùa mưa (5–8); miền Bắc: vụ xuân (2–4) và vụ thu (8–10).
• Khoảng cách: chuối tiêu 2×2–2,5 m; chuối tây 2×2–2,8 m.
• Chuẩn bị hố: 40×40×40 cm.
• Bón lót: 15 kg phân hữu cơ + 380–410 g supe lân/cây.
• Trồng: lấp lại cho mặt bầu cao hơn ~5 cm, dùng dây/nylon phủ nếu cần.
• Giống phổ biến: Chuối tiêu (Tiêu hồng, Tiêu già...), chuối tây (Tây phần vàng, Tây Quảng Trị, GL3-2...).

2. Kỹ thuật chăm sóc

• Làm cổ, vun xới: hạn chế cỏ và tán thông thoáng.
• Bón phân thúc (Bảng 7.1):
  • Vụ 1: không bón hữu cơ; đạm 0,5–0,6; lân 0,4–0,5; kali 0,8–0,9.
  • Vụ 2: hữu cơ 10–15; đạm 0,4–0,5; lân 0,5–0,8; kali 0,8–0,9.
• Lịch bón: vụ 1 chia 7 lần; vụ 2 chia 5 lần.
• Tưới nước: 2 ngày/lần giai đoạn mới trồng (4–5 lít), giai đoạn sau 7 ngày/lần (5–10 lít), trổ hoa hình thành quả 20–25 lít/3 ngày.
• Sâu hại: sâu đục thân, bọ nẹt, bọ trĩ.
• Bệnh: Sigatoka, héo vàng lá, BBTV, thán thư quả.

III. Kỹ thuật điều khiển ra hoa, đậu quả

• Giảm nước/ chăm sóc khi cần kích thích; sau 10 tháng–12 tháng bón NPK (18-10-14) 250–300 kg/ha rồi dùng cytokinin hỗ trợ quả lớn.

CÀM NGỪA & CHỐNG ĐỠ ĐỔ NGÃ

• Dựng lại cây nghiêng, dùng cọc + dây nylon neo bắp buồng.

LUYỆN TẬP

1. Phân tích đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của chuối.
2. Trình bày kỹ thuật trồng và chăm sóc cây chuối theo thực tiễn địa phương.

VẬN DỤNG

Đề xuất quy trình trồng và chăm sóc một giống chuối địa phương.