Các phân tử sinh học

Môn: Sinh họcKhối: Lớp 10Nguồn SGK: trang 28-40
Xem trang sách
Tóm tắt

Carbohydrate, lipid, protein và nucleic acid có cấu trúc đặc thù, từ đó đảm nhiệm chức năng năng lượng, cấu trúc và di truyền.

Hiểu bài

Phân tử sinh học là các phân tử hữu cơ được tạo ra trong tế bào sống. Bốn nhóm quan trọng gồm carbohydrate, lipid, protein và nucleic acid. Carbohydrate chứa chủ yếu C, H, O, thường có dạng tổng quát $C_n(H_2O)_m$, và được chia thành đường đơn, đường đôi, đường đa. Glucose, fructose và galactose là các đường đơn sáu carbon; chúng cung cấp năng lượng và làm nguyên liệu tạo phân tử khác.

Lipid có đặc tính kị nước; các loại được nêu gồm triglyceride, phospholipid, steroid và carotenoid. Phospholipid có phần đầu và các chuỗi acid béo, là thành phần quan trọng của màng tế bào.

Hình cấu trúc phospholipid bên trái với đầu ưa nước và hai đuôi acid béo kị nước; bên phải là màng tế bào gồm lớp phospholipid, glycoprotein, chuỗi carbohydrate và cholesterol.Hình cấu trúc phospholipid bên trái với đầu ưa nước và hai đuôi acid béo kị nước; bên phải là màng tế bào gồm lớp phospholipid, glycoprotein, chuỗi carbohydrate và cholesterol. SGK trang 32

Protein có cấu trúc nhiều bậc và đảm nhiệm các chức năng như cấu trúc, vận chuyển. DNA gồm hai chuỗi polynucleotide liên kết bằng hydrogen, với nguyên tắc bổ sung $A=T$, $G\equiv C$; DNA mang, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền. RNA chủ yếu gồm một chuỗi, có các base A, U, G, C và thực hiện nhiều chức năng trong tổng hợp protein.